ವಾಟಿಕಾ - ಜನವರೀ 2010

“ವಾಟಿಕಾ” – ಸಮಕಾಲೀನ ಕವಿತಾ ಕೇ ಇಸ ಉಪವನ ಮೇಂ ಭ್ರಮಣ ಕರತೇ ಹುಏ ಅಭೀ ತಕ ಆಪ ಅನಾಮಿಕಾ, ಭಗವತ ರಾವತ, ಅಲಕಾ ಸಿನ್ಹಾ, ರಂಜನಾ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ, ಹರಕೀರತ ಕಲಸೀ ‘ಹಕೀರ’, ಸುರೇಶ ಯಾದವ, ಕಾತ್ಯಾಯನೀ, ರಾಮೇಶ್ವರ ಕಾಮ್ಬೋಜ ‘ಹಿಮಾಂಶು’ ಕೀ ಕವಿತಾಏಂ ಔರ ರಾಜೇಶ ರೇಡ್ಡೀ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಶಂಕರ ವಾಜಪೇಯೀ, ರಾಮಕುಮಾರ ಕೃಷಕ, ಆಲೋಕ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ, ಸುರೇನ್ದ್ರ ಶಜರ, ಅನಿಲ ಮೀತ ಔರ ಶೇರಜಂಗ ಗರ್ಗ ಕೀ ಗಜಲೇಂ ಪಢ ಚುಕೇ ಹೈಂ। ಇಸೀ ಶ್ರೃಂಖಲಾ ಕೀ ಅಗಲೀ ಕಡೀ ಕೇ ರೂಪ ಮೇಂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೈಂ- ಸಮಕಾಲೀನ ಹಿಂದೀ ಕವಿತಾ ಮೇಂ ತೇಜೀ ಸೇ ಅಪನೀ ಪುಖ್ತಾ ಪಹಚಾನ ಬನಾನೇ ವಾಲೇ ಕವಿ ಡೖ. ಅರವಿನ್ದ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಕೀ ದಸ ಚುನಿನ್ದಾ ಕವಿತಾಏಂ… ನವ ವರ್ಷ 2010 ಕೀ ಹಾರ್ದಿಕ ಶುಭಕಾಮನಾಓಂ ಕೇ ಸಾಥ…


ದಸ ಕವಿತಾಏಂ - ಡೖ. ಅರವಿನ್ದ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ

1
ಜಿಸೇ ಕಹೇ ಬಗೈರ ನಹೀಂ ರಹಾ ಜಾತಾ

ಹಮ
ಜಿನ್ದಗೀ ಕಾ
ಫಿರ ಸೇ ಕರೇಂಗೇ ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಣ

ಹಮ ಫಿರ ಸೇ ಉಗಾಯೇಂಗೇ ಪಲಾಶ
ಲಿಖೇಂಗೇ ಕವಿತಾಏಂ
ರಚೇಂಗೇ ಪ್ರೇಮ-ಪತ್ರ

ಹಮ
ರಾತ-ದಿನ, ದಿನ-ರಾತ
ಏಕಟಕ
ದೇಖಾ ಕರೇಂಗೇ ಸಪನೇ

ಹಮ
ಬಿಛುಡನೇ ಕೇ ಲಿಏ
ಮಿಲೇಂಗೇ
ಏಕ ಬಾರ ಫಿರ

ಹಮ
ಚಾಹೇಂಗೇ ವಹೀ ಕಹನಾ
ಜಿಸೇ ಹಮ ನಹೀಂ ಕಹ ಪಾಏ

ಔರ
ಜಿಸೇ ಕಹೇ ಬಗೈರ
ಅಬ ನಹೀಂ ರಹಾ ಜಾತಾ।

2
ಪ್ರೇಮಿಯೋಂ ಕೇ ರಹನೇ ಸೇ

ಪ್ರೇಮಿಯೋಂ ಕೇ ರಹನೇ ಸೇ
ಮರೇ ನಹೀಂ ಶಬ್ದ
ಮರೀ ನಹೀಂ ಪರಮ್ಪರಾಏಂ
ಕೈಸಟೋಂ ಮೇಂ ಗಾಯೇ ಜಾತೇ ರಹೇ ಪ್ರೇಮಗೀತ
ಲಿಖೀ ಜಾತೀ ರಹೀಂ ಪ್ರೇಮ ಕವಿತಾಏಂ
ಬಚಾಯೇ ಜಾತೇ ರಹೇ ಪ್ರೇಮಪತ್ರ
ಡೋರಿಯಾ ಕಮೀಜ ಕೇ ಕಪಡೇ
ಮೂಂಗಫಲೀ ಕೇ ದಾನೇ
ಪಾರ್ಕ ವ ಲೖನ ವಾಲೇ ಫೂಲೋಂ ಕೋ
ಔರ ಬಚಾಯಾ ಜಾ ಸಕಾ
ಉಜಾಲೇ ಸೇ ರಾತ ಕೋ

ಪ್ರೇಮಿಯೋಂ ಕೇ ರಹನೇ ಸೇ
ಮರೀ ನಹೀಂ ಚಾರ್ಲೀ ಚೈಪ್ಲಿನ ಕೀ ಕೖಮೇಡೀ
ಅಭಿನೇತ್ರಿಯಾಂ ನಹೀಂ ಹುಈ ಕಭೀ ಬೂಢೀಂ
ಚಾಲೀಸ ಕೇ ದಶಕ ವಾಲೇ ಸಹಗಲ ಕೇ ಗೀತೋಂ ಕೋ
ಬಚಾಯೇ ರಖಾ ಪ್ರೇಮಿಯೋಂ ನೇ

ಪ್ರೇಮಿಯೋಂ ಕೇ ರಹನೇ ಸೇ
ಏಕ ಆದಿಮ ಸಿಹರನ ಜೀವಿತ ರಹೀ
ಅಪನೇ ಪೂರ್ಣ ವಜೂದ ಕೇ ಸಾಥ
ಹರ ವಕ್ತ

ಡಾಲ ದಿಏ ಪ್ರೇಮಿಯೋಂ ನೇ
ಪುರಾನೇ ಔರ ಭೋಥರೇ ಹಥಿಯಾರ
ಅಜಾಯಬಘರ ಮೇಂ
ಸಂರಕ್ಷಿತ ರಹೀ ವಿರಾಸತ
ಜೀವಿತ ರಹೀಂ ಸ್ಮೃತಿಯಾಂ
ಅಷಾಢ ಕೇ ದಿನ ಔರ ಪೂಸೇ ಕೀ ರಾತೇಂ
ಕಟತೀ ರಹೀಂ
ಬಗೈರ ಫಜೀಹತ ಕೇ
ಪ್ರೇಮಿಯೋಂ ಕೇ ರಹನೇ ಸೇ

ಪ್ರೇಮಿಯೋಂ ಕೇ ರಹನೇ ಸೇ
ಆಸಾನ ಹೋತೀ ರಹೀ ಪೃಥ್ವೀ ಕೀ ಮುಶ್ಕಿಲೇಂ
ಔರ ಅಚ್ಛೀ ವ ಊಟಪಟಾಂಗ ಚೀಜೋಂ ಕೇ ಸಾಥ
ಬೇಖೌಫ ಜೀತೀ ರಹೀ ಪೃಥ್ವೀ !

3
ಸುಖದ ಅಂತ ಕೇ ಲಿಏ

ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಬಾತೇಂ ಅಂತ ಮೇಂ ಲಿಖೀ ಜಾತೀ ಹೈಂ
ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಘೋಷಣಾಏಂ ಭೀ ಅಂತ ಮೇಂ ಕೀ ಜಾತೀ ಹೈಂ
ಔರ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿ ಭೀ ಅಂತ ಮೇಂ ಆತಾ ಹೈ

ಹಮ ಬಹುತ ಕುಛ ಶುರೂಆತ ಭೀ ಅಂತ ಮೇಂ ಕರತೇ ಹೈಂ

ಅಂತ ಮೇಂ ಹಮಾರಾ ರಿಶ್ತಾ
ಆರಂಭ ಸೇ ಹೋತಾ ಹೈ
ಜೈಸೇ ಕೋಈ ಪರಿಣಾಮ ಔರ ಪಕಾ ಫಲ
ಹಮೇಂ ಅಂತ ಮೇಂ ಮಿಲತಾ ಹೈ

ಪ್ರೇಮ ಮೇಂ ಭೀ ಹಮ
ಅಂತ ಮೇಂ ಪಹುಂಚನೇ ಕೇ ಲಿಏ
ಉತಾವಲೇ ಹೋತೇ ಹೈಂ

ಅಂತಿಮ ವಿಜಯ ಕೇ ಲಿಏ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಂಘರ್ಷ ಚಾಹತಾ ಹೈ
ಖಂದಕ ಮೇಂ ಛಿಪಾ ಚೌಕನ್ನಾ ಸಿಪಾಹೀ
ಅಂತಿಮ ಗೋಲೀ ಬಚಾಯೇ ರಖತಾ ಹೈ
ಅಪರಾಧೀ ಔರ ಪುಲಿಸ ಭೀ

ಕಈ ತರಹ ಕೇ ಅಂತಿಮ ಅಸ್ತ್ರ
ಛಿಪಾಯೇ ರಖತಾ ಹೈ ಕುಶಲ ರಾಜನೀತಿಜ್ಞ
ದಿಮಾಗ ಮೇಂ

ಮಹಾಮಹಿಮ ಕಾ ನಿರ್ಣಯ ಭೀ
ಆತಾ ಹೈ ಅಂತ ಮೇಂ

ಅಂತ ಹಮಾರೇ ಲಿಏ ಉಮ್ಮೀದೋಂ ಸೇ ಭರಾ ಹೋತಾ ಹೈ
ಲಬಾಲಬ

ಹಮ ಅಂತ ಸುಖದ ಚಾಹತೇ ಹೈಂ
ಬಚ್ಚೇ ಜುಟೇ ಹೋತೇ ಹೈಂ
ಸಕುಶಲ ಅಂತ ಕೇ ಲಿಏ
ಶುರೂಆತ ಸೇ ಹೀ।

4
ಏಕ ಹೀ ವಕ್ತ ಮೇಂ

ಏಕ ಯುವಕ ಸೋಚ ರಹಾ ಹೈ
ಧರತೀ ಔರ ಧರತೀ ಕೇ ಬಾಶಿನ್ದೋಂ ಕೇ ಲಿಏ
ಯಹ ಸಮಯ ಬೇಹದ ಖರಾಬ ಹೈ

ಸಾಮನೇ ವಾಲೀ ಛತ ಸೇ
ಏಕ ಸ್ತ್ರೀ
ಛಲಾಂಗ ಲಗಾಕರ ಕೂದನಾ ಚಾಹತಾ ಹೈ

ಪಡೋಸ ಮೇಂ ಬಿಲಖತಾ ಹುಆ ಏಕ ಬೂಢಾ
ಭಗವಾನ ಸೇ
ಖುದ ಕೋ ಉಠಾ ಲೇನೇ ಕೀ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಕರ ರಹಾ ಹೈ

ಏಕ ಲಡಕೀ ಅಭೀ ಅಭೀ ಅಗವಾ ಹುಈ ಹೈ
ಏಕ ಲಡಕಾ
ಅಭೀ ಅಭೀ
ಟ್ರಕ ಸೇ ಕುಚಲಾ ಗಯಾ ಹೈ

ಏಕ ಬುಢಿಯಾ ಸಡಕ ಕಿನಾರೇ
ಬುದಬುದಾ ರಹೀ ಹೈ
'ಯಹ ದುನಿಯಾ ನಹೀಂ ರಹ ಗಈ ಹೈಂ
ರಹನೇ ಕೇ ಕಾಬಿಲ'

ಠೀಕ ಐಸೇ ಹೀ ಸಮಯ ಮೇಂ
ಏಕ ಬಚ್ಚಾ ಅಸ್ಪತಾಲ ಮೇಂ
ಗರ್ಭಾಶಯ ಕೇ ತಮಾಮ ಬಂಧನೋಂ ಕೋ ತೋಡತೇ ಹುಏ
ಪುರಜೋರ ತಾಕತ ಸೇ
ಆನಾ ಚಾಹತಾ ಹೈ
ಪೃಥ್ವೀ ಪರ !

5
ಖುಶೀ ಕೀ ಬಾತ

ಇಸಸೇ ಅಧಿಕ ಖುಶೀ ಕೀ ಬಾತ
ಔರ ಕ್ಯಾ ಹೋ ಸಕತೀ ಹೈ
ಕಿ ಇಸ ವಕ್ತ ಭೀ
ಕೌಏ ಕೋ ಮಿಲ ಜಾತಾ ಹೈ
ಭರಪೇಟ ಭೋಜನ
ಬಿನ ಪಗಾರ ಕೇ
ಪಹರೇದಾರೀ ಕರನೇ ಸೇ
ನಹೀಂ ಚೂಕತಾ ಕುತ್ತಾ

ಔರ ಹಮಾರೇ ಯಹಾಂ
ವಿನಮ್ರ ಲೋಗ
ಅಭೀ ಭೀ ಬಾಂಟ ಕರ ಖಾ ರಹೇ ಹೈಂ ತಮ್ಬಾಕೂ

ಕಿ ಧೂಪ-ಚಾಂದನೀ
ಹವಾ ಔರ ಪಾನೀ ನೇ
ನಿರ್ಮಮ ಲೋಗೋಂ ಕೇ ಪ್ರತಿ
ತನಿಕ ಭೀ ನಹೀಂ ಬದಲಾ ಹೈ ವ್ಯವಹಾರ

ಇಸಸೇ ಅಧಿಕ ಖುಶೀ ಕೀ ಬಾತ
ಔರ ಕ್ಯಾ ಹೋ ಸಕತೀ ಹೈ
ಕಿ ಅಭೀ ಭೀ ಗರ್ಮ ಹೈ ಆಂಚ
ಔರ ಬರ್ಫ ಅಭೀ ಭೀ ಹೈ ಠಂಡೀ।

6
ಏಕ ದಿನ ಅಚಾನಕ

ಏಕ ದಿನ ಅಚಾನಕ
ದರವಾಜಾ ಖೋಲತೇ ಹೀ
ಝಮಾಝಮ ಬಾರಿಶ ಸೇ ಬಚತೇ
ಬರಾಮದೇ ಪರ ಖಡಾ ಮಿಲ ಜಾಏಗಾ
ವರ್ಷೋಂ ಬಿಛುಡಾ ಹಮಾರಾ ಪ್ಯಾರ
ಔರ ಮೈಂ ಚೌಂಕ ಉಠೂಂಗಾ

ಯಾ ಕಿಸೀ ಸಫರ ಮೇಂ ಟ್ರೇನ ಪರ ಸಾಮನೇ ಬೈಠೀ
ಯಾ ಫಿರ ಕಿಸೀ ಭೀಡ ಭರೇ ಬಾಜಾರ ಮೇಂ
ಆಮನೇ-ಸಾಮನೇ ಹಮ ಹೋಂ ಔರ ಏಕ ಸಾಥ ಬೋಲೇ ಪಡೇಂ- ಅರೇ, ತುಮ !

ಇಸೀ ತರಹ ಮಿಲೇಂಗೇ ಹಮ ಏಕ ದಿನ ಅಚಾನಕ
ಅಸಂಖ್ಯ ಸ್ಮೃತಿಯೋಂ ಕೋ ಸೀನೇ ಮೇಂ ದಬಾಯೇ
ಜೈಸೇ ರಾಖ ಕೇ ಅನ್ದರ ದಬೀ ಹೋತೀ ಹೈ ಆಗ
ಫಲ ಕೇ ಅನ್ದರ ಬೀಜ
ಔರ ಆಮ ಜನ ಕೇ ಸೀನೇ ಮೇಂ
ಉಮ್ಮೀದ ಭರೇ ಸಪನೇ

ಇನ್ಹೀಂ ಸಪನೋಂ ಮೇಂ ಟಟೋಲತೇ ಹೈಂ ಹಮ
ಅತೀತ ಕೇ ಖೂಬಸೂರತ ಲಮ್ಹೇಂ
ಭವಿಷ್ಯ ಕಾ ಖುಶನುಮಾ ವರ್ತಮಾನ
ಔರ ಕರತೇ ಹೈಂ ಏಲಿಯನ ಕೇ ಸಂಗ
ಅಂತರಿಕ್ಷ ಕೀ ಸೈರ
ಅನಗಿನತ ಗ್ರಹೋಂ ಸೇ ಕರತೇ ಹೈಂ ಸಂವಾದ
ಔರ ತಾರೋಂ ಕೋ ಚಾಹತೇ ಟೂಟನೇ ಸೇ ಬಚಾನಾ
ಹಮಾರೀ ಚುನಿಂದಾ ತೈಯಾರಿಯಾಂ ರಹತೀ ಹೈ ಪ್ಯಾರ ಕೇ ಲಿಏ
ಗಿಲಹರಿಯಾಂ ಖಬರ ರಖತೀ ಹೈಂ ಪ್ರೇಮ ಕೀ
ಪ್ರೇಮಿಯೋಂ ಕಾ ಪತಾ ಹೋತಾ ಹೈ ಕಬೂತರ ಕೋ

ಹಮಾರೀ ಛಟಪಟಾಹಟ ತಿಲಸ್ಮ ಕೋ ತಲಾಶತೀ ಹೈ
ಹಿರಣ ಕೋ ಕಸ್ತೂರೀ ಮಿಲನೇ-ಸಾ ಚಮತ್ಕಾರ

ಹಮಾರೇ ಪಾಸ ಹೋತಾ ಹೈ
ಅನಕಹೀ ಬಾತೋಂ ಕಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಭರ ಪುಲಿಂದಾ
ಲಬಾಲಬ ಘಡಾ

ಏಕ ದಿನ ಅಚಾನಕ
ಜಬ ಹಮ ಮಿಲೇಂಗೇ ಪ್ರಿಯ
ತಬ ಚಾಹೇಂಗೇ ಹಮ ರೋನಾ
ಫೂಟ-ಫೂಟ ಕರ !

7
ದಸ್ತಕ ಕೇ ಬಾರೇ ಮೇಂ ಕುಛ ವಿಚಾರ

ದ್ವಾರ ಪರ ದಸ್ತಕ ಪಡೀ ಹೈ
ಚಾಹತಾ ಹೈ ಕೋಈ ಅನ್ದರ ಆನಾ

ಹೋಗಾ ಕೋಈ ಕುಶಲ-ಕ್ಷೇಮ ಪೂಛನೇ ವಾಲಾ
ಯಾಕಿ ಹಾಥೋಂ ಮೇಂ ಬುಕೇ ಲಿಏ
ಚಾಹತಾ ಹೋಗಾ ಕರನಾ ಅಭಿವಾದನ
ಪ್ರಗತಿ ಕೇ ನಯಾಬ ನುಸ್ಖೋಂ ಕೇ ಸಾಥ ನೇಟವರ್ಕ ಮಾರ್ಕೇಟಿಂಗ ಕಾ
ಹೋಗಾ ಕೋಈ ತರ್ಕ ಸಜ್ಜಿತ ಲಡಕಾ
ಯಾ ಕೋಈ ಜೈಕ ಪೖಟ ಹಾಥ ಲಗನೇ ಕೀ ಶುಭ ಸೂಚನಾ ದೇನೇ ವಾಲಾ
ಯಾ ಕೋಈ ಕವಿ ಅಪನೀ ತಾಜಾ ಕವಿತಾ ಕೇ ಸಾಥ
ಕೋಈ ಹೋಗಾ ಸಿಯಾಸೀ ಗಲಿಯಾರೋಂ ಕೀ ಚರ್ಚಾ ಕರನೇ ವಾಲಾ
ಉಲಾಹನೋಂ ಕೀ ಪೋಟಲೀ ಖೋಲನೇ ಆಯಾ ಹೋಗಾ ಕೋಈ
ಉಧಾರ ಮಾಂಗನೇ ವಾಲೋಂ ಕೀ ಭೀ ಕಮೀ ನಹೀಂ
ಇಸ ಸಂಭಾವನಾ ಸೇ ಭೀ ಇಂಕಾರ ನಹೀಂ ಕಿಯಾ ಜಾ ಸಕತಾ
ಕಿ ಸದಿಯೋಂ ಕೀ ಸಬಸೇ ಸಂಕ್ರಾಮಕ ಬೀಮಾರೀ
ಭೂಖ ಕೋ ಸಾಥ ಲಾಯಾ ಹೋಗಾ ಕೋಈ

ಬಹುತ ಸಾರೀ ಚೀಜೇಂ ಆತೀ ಹೈಂ ಜೀವನ ಮೇಂ
ಬಗೈರ ದಸ್ತಕ ಕೇ
ಜೈಸೇ ಸುನಾಮೀ !
ಜೈಸೇ ಉಲ್ಕಾಪಿಂಡ !
ತಬ ಹಮ ನಹೀಂ ಕಹತೇ
ಥೋಡೀ ದೇರ ಮೇಂ ಆನಾ
ಅಭೀ ಹಮ ವ್ಯಸ್ತ ಹೈಂ, ಡಾಇನಿಂಗ ಟೇಬುಲ ಪರ।

8
ಅಫಸೋಸ ಕೇ ಲಿಏ ಕುಛ ಶಬ್ದ

ಹಮೇಂ ಸಭೀ ಕೇ ಲಿಏ ಬನನಾ ಥಾ
ಔರ ಶಾಮಿಲ ಹೋನಾ ಥಾ ಸಭೀ ಮೇಂ

ಹಮೇಂ ಹಾಥ ಬಢಾನಾ ಥಾ
ಸೂರಜ ಕೋ ಡೂಬನೇ ಸೇ ಬಚಾನೇ ಕೇ ಲಿಏ
ಔರ ರೋಕನಾ ಥಾ ಅಂಧಕಾರ ಸೇ
ಕಮ ಸೇ ಕಮ ಆಧೇ ಗೋಲಾರ್ದ್ಧ ಕೋ

ಹಮೇಂ ಬಾತೇಂ ಕರನೀ ಥೀಂ ಪತ್ತಿಯೋಂ ಸೇ
ಔರ ತಿತಲಿಯೋಂ ಕೇ ಲಿಏ ಇಕಟ್ಠಾ ಕರನಾ ಥಾ
ಢೇರ ಸಾರಾ ಪರಾಗ

ಹಮೇಂ ಬಚಾನಾ ಥಾ ನಾರಿಯಲ ಕೇ ಲಿಏ ಪಾನೀ
ಔರ ಚೂಲ್ಹೇ ಕೇ ಲಿಏ ಆಗ

ಪಹನಾನಾ ಥಾ ಹಮೇಂ
ನಗ್ನ ಹೋತೇ ಪಹಾಡೋಂ ಕೋ
ಪೇಡೋಂ ಕಾ ಲಿಬಾಸ
ಔರ ಬಚಾನೀ ಥೀ ಹಮೇಂ
ಪರಿನ್ದೋಂ ಕೀ ಚಹಚಹಾಟ

ಹಮೇಂ ರಹನಾ ಥಾ ಅನಾರ ಮೇಂ ದಾನೇ ಕೀ ತರಹ
ಮೇಂಹದೀ ಮೇಂ ರಂಗ
ಔರ ಗನ್ನೇ ಮೇಂ ರಸ ಬನಕರ

ಹಮೇಂ ಯಾದೋಂ ಮೇಂ ಬಸನಾ ಥಾ ಲೋಗೋಂ ಕೇ
ಮಟರಗಶ್ತೀ ಭರೇ ದಿನೋಂ-ಸಾ
ಔರ ದೌಡನಾ ಥಾ ಲಹೂ ಬನಕರ
ಸಬೋಂ ಕೀ ನಬ್ಜ ಮೇಂ

ಲೇಕಿನ ಅಫಸೋಸ ಕಿ ಹಮ ಐಸಾ
ಕುಛ ನಹೀಂ ಕರ ಪಾಏ
ಜೈಸಾ ಕರನಾ ಥಾ ಹಮೇಂ !

9
ಚರ್ಚಾ ಮೇಂ

ವಕ್ತ ಬೂಂದೋಂ ಕೇ ಉತ್ಸವ ಕಾ ಥಾ
ಬೂಂದೇಂ ಇಠಲಾ ರಹೀ ಥೀಂ
ಗಾ ರಹೀ ಥೀಂ ಬೂಂದೇಂ ಝೂಮ ಝೂಮಕರ
ಥಿರಕ ರಹೀಂ ಥೀಂ
ಪೂರೇ ಸವಾಬ ಮೇಂ

ದರಖ್ತೋಂ ಕೇ ಪೋರ ಪೋರ ಕೋ
ಛುಆ ಬೂಂದೋಂ ನೇ
ಮಾಟೀ ನೇ ಛಕ ಕರ ಸ್ವಾದ ಚಖಾ
ಬೂಂದೋಂ ಕಾ

ರಾತ ಕಹರ ಬನ ಆಈ ಥೀ ಬೂಂದೇಂ
ಸವೇರೇ ಚರ್ಚಾ ಮೇಂ ಬಾರಿಶ ಥೀ
ಬೂಂದೇಂ ನಹೀಂ।

10
ಆಧ ಸೇರ ಚಾಉರ

ಆಧ ಸೇರ ಚಾಉರ ಪಕಾ
ಬುಢವಾ ನೇ ಖಾಯಾ, ಬುಢಿಯಾ ನೇ ಖಾಯಾ
ಲೇಂಗರಾ ನ ಖಾಯಾ, ಬೌಕೀ ನೇ ಖಾಯಾ
ಮಾಂಡ ಪಿಯಾ ಬಕರೀ ನೇ, ಕುತವಾ ನೇ ಖಾಯಾ ಚವರ-ಚವರ

ಆಧ ಸೇರ ಚಾಉರ ನಹೀಂ ಪಕಾ
ಬುಢವಾ ನೇ ನಹೀಂ ಖಾಯಾ, ಬುಢಿಯಾ ನೇ ನಹೀಂ ಖಾಯಾ
ರಹ ಗಯಾ ಲೇಂಗರಾ ಭೂಖಾ, ಬೌಕೀ ಭೂಖೀ
ಕುತವಾ ಭೂಖಾ, ಬಕರಿಯಾ ಭೂಖೀ

ಜೋ ಗಯಾ ಥಾ ಚಾಉರ ಲಾನೇ
ಲೌಟ ಕರ ನಹೀಂ ಆಯಾ, ಆಜತಕ !
0
ಡೖ. ಅರವಿನ್ದ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ
ಜನ್ಮ : 2 ಜನವರೀ 1964
ಶಿಕ್ಷಾ : ಏಮ.ಏ.(ಇತಿಹಾಸ/ರಾಜನೀತಿ ವಿಜ್ಞಾನ),ಪೀ.ಏಚಡೀ.
ದೇಶ ಕೀ ಅನೇಕ ಛೋಟೀ-ಬಡೀ ಪತ್ರ-ಪತ್ರಿಕಾಓಂ ಯಥಾ - ವಾಗರ್ಥ, ವಸುಧಾ, ಪರಿಕಥಾ, ಹಂಸ, ವರ್ತಮಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಅಕ್ಷರ ಪರ್ವ, ಉದ್ಭಾವನಾ, ಸಾಕ್ಷ್ಯ, ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ, ಜನಪಥ, ದಸ್ತಾವೇಜ, ಉತ್ತರಾರ್ದ್ಧ, ಸಹಚರ, ಕಾರಖಾನಾ, ಅಭಿಧಾ, ಸಾರಾಂಶ, ಸರೋಕಾರ, ಪ್ರಖರ, ಕಥಾಬಿಂಬ, ಯೋಜನಗಂಧಾ, ಔರತ, ಆಕಲ್ಪ, ಶೈಲೀ, ಅಪನಾ ಪೈಗಾಮ, ಸಂಭವಾ, ಕಲಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ರಾಸ್ತಾ, ಯೇ ಪಲ, ಕ್ಷಿತಿಜ, ಹಿನ್ದುಸ್ತಾನ, ಪಂಜಾಬ ಕೇಸರೀ, ನವ ಬಿಹಾರ, ನವಭಾರತ ಟಾಇಮ್ಸ, ಆರ್ಯಾವರ್ತ್ತ, ಆಜ, ಪ್ರಭಾತ ಖಬರ, ಅವಕಾಶ, ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವಕ್ತಾ ಆದಿ ಮೇಂ ಕವಿತಾಏಂ ಪ್ರಕಾಶಿತ।
ಪ್ರಕಾಶಿತ ಕೃತಿಯಾಂ : 'ಏಕ ಔರ ದುನಿಯಾ ಕೇ ಬಾರೇ ಮೇಂ' ತಥಾ 'ಅಫಸೋಸ ಕೇ ಲಿಏ ಕುಛ ಶಬ್ದ' ಕವಿತಾ ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರಕಾಶಿತ।
ಬ್ಲೖಗ : yehsilsila.blogspot.com
Janshabd.blogspot.com
ಸಮ್ಪರ್ಕ : ಕಲಾ ಕುಟೀರ, ಅಶೇಷ ಮಾರ್ಗ, ಮಧೇಪುರಾ-852113(ಬಿಹಾರ)
ದೂರಭಾಷ : 09431080862
ಈ ಮೇಲ : arvindsrivastava39@gmail.com

ವಾಟಿಕಾ - ಅಕ್ತೂಬರ 2009

“ವಾಟಿಕಾ” – ಸಮಕಾಲೀನ ಕವಿತಾ ಕೇ ಇಸ ಉಪವನ ಮೇಂ ಭ್ರಮಣ ಕರತೇ ಹುಏ ಅಭೀ ತಕ ಆಪ ಅನಾಮಿಕಾ, ಭಗವತ ರಾವತ, ಅಲಕಾ ಸಿನ್ಹಾ, ರಂಜನಾ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ, ಹರಕೀರತ ಕಲಸೀ ‘ಹಕೀರ’, ಸುರೇಶ ಯಾದವ, ರಾಮೇಶ್ವರ ಕಾಮ್ಬೋಜ ‘ಹಿಮಾಂಶು’ ಕೀ ಕವಿತಾಏಂ ಔರ ರಾಜೇಶ ರೇಡ್ಡೀ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಶಂಕರ ವಾಜಪೇಯೀ, ರಾಮಕುಮಾರ ಕೃಷಕ, ಆಲೋಕ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ, ಸುರೇನ್ದ್ರ ಶಜರ, ಅನಿಲ ಮೀತ ಔರ ಶೇರಜಂಗ ಗರ್ಗ ಕೀ ಗಜಲೇಂ ಪಢ ಚುಕೇ ಹೈಂ। ಇಸೀ ಶ್ರೃಂಖಲಾ ಕೀ ಅಗಲೀ ಕಡೀ ಕೇ ರೂಪ ಮೇಂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೈಂ- ಸಮಕಾಲೀನ ಹಿಂದೀ ಕವಿತಾ ಮೇಂ ಅಪನೀ ವಿಶಿಷ್ಟ ಔರ ಪೃಥಕ ಪಹಚಾನ ರಖನೇ ವಾಲೀ ಸುಪರಿಚಿತ ಕವಯಿತ್ರೀ ಕಾತ್ಯಾಯನೀ ಕೀ ಸ್ತ್ರೀ ಸೇ ಜುಡೀ ದಸ ಚುನಿಂದಾ ಕವಿತಾಏಂ…

ದಸ ಕವಿತಾಏಂ - ಕಾತ್ಯಾಯನೀ

॥ಏಕ॥
ಇಸ ಸ್ತ್ರೀ ಸೇ ಡರೋ

ಯಹ ಸ್ತ್ರೀ
ಸಬ ಕುಛ ಜಾನತೀ ಹೈ
ಪಿಂಜರೇ ಕೇ ಬಾರೇ ಮೇಂ
ಜಾಲ ಕೇ ಬಾರೇ ಮೇಂ
ಯಂತ್ರಣಾಗೃಹೋಂ ಕೇ ಬಾರೇ ಮೇಂ।

ಉಸಸೇ ಪೂಛೋ
ಪಿಂಜರೇ ಕೇ ಬಾರೇ ಮೇಂ ಪೂಛೋ
ವಹ ಬತಾತೀ ಹೈ
ನೀಲೇ ಅನನ್ತ ವಿಸ್ತಾರ ಮೇಂ
ಉಡನೇ ಕೇ
ರೋಮಾಂಚ ಕೇ ಬಾರೇ ಮೇಂ।

ಜಾಲ ಕೇ ಬಾರೇ ಮೇಂ ಪೂಛನೇ ಪರ
ಗಹರೇ ಸಮುದ್ರ ಮೇಂ
ಖೋ ಜಾನೇ ಕೇ
ಸಪನೇ ಕೇ ಬಾರೇ ಮೇಂ
ಬಾತೇಂ ಕರನೇ ಲಗತೀ ಹೈ।

ಯಂತ್ರಣಾಗೃಹೋಂ ಕೀ ಬಾತ ಛಿಡತೇ ಹೀ
ಗಾನೇ ಲಗತೀ ಹೈ
ಪ್ಯಾರ ಕೇ ಬಾರೇ ಮೇಂ ಏಕ ಗೀತ।

ರಹಸ್ಯಮಯ ಹೈಂ ಇಸ ಸ್ತ್ರೀ ಕೀ ಉಲಟಬಾಸಿಯಾಂ
ಇನ್ಹೇಂ ಸಮಝೋ,
ಇಸ ಸ್ತ್ರೀ ಸೇ ಡರೋ।
0

॥ದೋ॥
ಭಾಷಾ ಮೇಂ ಛಿಪ ಜಾನಾ ಸ್ತ್ರೀ ಕಾ

ನ ಜಾನೇ ಕ್ಯಾ ಸೂಝಾ
ಏಕ ದಿನ ಸ್ತ್ರೀ ಕೋ
ಖೇಲ-ಖೇಲ ಮೇಂ ಭಾಗತೀ ಹುಈ
ಭಾಷಾ ಮೇಂ ಸಮಾ ಗಈ
ಛಿಪಕರ ಬೈಠ ಗಈ।

ಉಸ ದಿನ
ತಾನಾಶಾಹೋಂ ಕೋ
ನೀಂದ ನಹೀಂ ಆಈ ರಾತ ಭರ।

ಉಸ ದಿನ
ಖೇಲ ನ ಸಕೇ ಕವಿಗಣ
ಅಗ್ನಿಪಿಣ್ಡ ಕೇ ಮಾನಿಂದ
ತಪತೇ ಶಬ್ದೋಂ ಸೇ।

ಭಾಷಾ ಚುಪ ರಹೀ ಸಾರೀ ರಾತ।

ರುದ್ರವೀಣಾ ಪರ
ಕೋಈ ಪ್ರಚಣ್ಡ ರಾಗ ಬಜತಾ ರಹಾ।

ಕೇವಲ ಬಚ್ಚೇ
ನಿರ್ಭೀಕ
ಗಲಿಯೋಂ ಮೇಂ ಖೇಲತೇ ರಹೇ।
0

॥ತೀನ॥
ಸ್ತ್ರೀ ಕಾ ಸೋಚನಾ ಏಕಾನ್ತ ಮೇಂ

ಚೈನ ಕೀ ಏಕ ಸಾಂಸ
ಲೇನೇ ಕೇ ಲಿಏ ಸ್ತ್ರೀ
ಅಪನೇ ಏಕಾನ್ತ ಕೋ ಬುಲಾತೀ ಹೈ।

ಏಕಾನ್ತ ಕೋ ಛೂತೀ ಹೈ ಸ್ತ್ರೀ
ಸಂವಾದ ಕರತೀ ಹೈ ಉಸಸೇ।

ಜೀತೀ ಹೈ
ಪೀತೀ ಹೈ ಉಸಕೋ ಚುಪಚಾಪ।

ಏಕ ದಿನ
ವಹ ಕುಛ ನಹೀಂ ಕಹತೀ ಅಪನೇ ಏಕಾನ್ತ ಸೇ
ಕೋಈ ಭೀ ಕೋಶಿಶ ನಹೀಂ ಕರತೀ
ದುಖ ಬಾಂಟನೇ ಕೀ
ಬಸ, ಸೋಚತೀ ಹೈ।

ವಹ ಸೋಚತೀ ಹೈ
ಏಕಾನ್ತ ಮೇಂ
ನತೀಜೇ ತಕ ಪಹುಂಚನೇ ಸೇ ಪಹಲೇ ಹೀ
ಖತರನಾಕ ಘೋಷಿತ ಕರ ದೀ ಜಾತೀ ಹೈ !
0

॥ಚಾರ॥
ದೇಹ ನ ಹೋನಾ

ದೇಹ ನಹೀಂ ಹೋತೀ ಹೈ
ಏಕ ದಿನ ಸ್ತ್ರೀ
ಔರ ಉಲಟ-ಪುಲಟ ಜಾತೀ ಹೈ
ಸಾರೀ ದುನಿಯಾ
ಅಚಾನಕ !
0

॥ಪಾಂಚ॥
ಹೖಕೀ ಖೇಲತೀ ಲಡಕಿಯಾಂ

ಆಜ ಶುಕ್ರವಾರ ಕಾ ದಿನ ಹೈ
ಔರ ಇಸ ಛೋಟೇ ಸೇ ಶಹರ ಕೀ ಯೇ ಲಡಕಿಯಾಂ
ಖೇಲ ರಹೀ ಹೈಂ ಹೖಕೀ।
ಖುಶ ಹೈಂ ಲಡಕಿಯಾಂ
ಫಿಲಹಾಲ
ಖೇಲ ರಹೀ ಹೈಂ ಹೖಕೀ
ಕೋಈ ಡರ ನಹೀಂ।

ಬೖಲ ಕೇ ಸಾಥ ದೌಡತೀ ಹುಈ
ಹಾಥೋಂ ಮೇಂ ಸಾಧೇ ಸ್ಟಿಕ
ವೇ ಹರೀ ಘಾಸ ಪರ ತೈರತೀ ಹೈಂ
ಚೂಲ್ಹೇ ಕೀ ಆಂಚ ಸೇ
ಮೂಸಲ ಕೀ ಧಮಕ ಸೇ
ದೌಡತೀ ಹುಈ
ಬಹುತ ದೂರ ಆ ಜಾತೀ ಹೈಂ।

ವಹಾಂ ಇಂತಜಾರ ಕರ ರಹೇ ಹೈಂ
ಉನ್ಹೇಂ ದೇಖನೇ ಆಏ ಹುಏ ವರ ಪಕ್ಷ ಕೇ ಲೋಗ
ವಹಾಂ ಅಮ್ಮಾ ಬೈಠೀ ರಾಹ ತಕತೀ ಹೈ
ಕಿ ಬೇಟಿಯಾಂ ಆಏಂ ತೋ
ಸಂತೋಷೀ ಮಾತಾ ಕೀ ಕಥಾ ಸುನಾಏಂ
ಔರ
ವೇ ಅಪನಾ ವ್ರತ ತೋಡೇಂ।

ವಹಾಂ ಬಾಬೂಜೀ ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ಕರ ರಹೇ ಹೈಂ
ದಫ್ತರ ಸೇ ಲೌಟಕರ
ಪಕೌಡೀ ಔರ ಚಾಯ ಕೀ
ವಹಾಂ ಭಾಈ ಘೂಮ-ಘೂಮ ಕರ ಲೌಟ ಆ ರಹಾ ಹೈ
ಚೌರಾಹೇ ಸೇ
ಜಹಾಂ ಖಡೇ ಹೈಂ ಮುಹಲ್ಲೇ ಕೇ ಶೋಹದೇ
ರೋಜ ಕೀ ತರಹ
ಲಡಕಿಯಾಂ ಹೈಂ ಕಿ ಹೖಕೀ ಖೇಲ ರಹೀ ಹೈಂ।

ಲಡಕಿಯಾಂ
ಪೇನಾಲ್ಟೀ ಕಾರ್ನರ ಮಾರ ರಹೀ ಹೈಂ
ಲಡಕಿಯಾಂ
ಪಾಸ ದೇ ರಹೀ ಹೈಂ
ಲಡಕಿಯಾಂ
'ಗೋ...ಲ- ಗೋ...ಲ' ಚಿಲ್ಲಾತೀ ಹುಈ
ಬೀಚ ಮೈದಾನ ಕೀ ಓರ ಭಾಗ ರಹೀ ಹೈಂ।
ಲಡಕಿಯಾಂ
ಏಕ-ದೂಸರೇ ಪರ ಢಹ ರಹೀ ಹೈಂ
ಏಕ-ದೂಸರೇ ಕೋ ಚೂಮ ರಹೀ ಹೈಂ
ಔರ ಹಂಸ ರಹೀ ಹೈಂ।

ಲಡಕಿಯಾಂ ಫಾಉಲ ಖೇಲ ರಹೀ ಹೈಂ
ಲಡಕಿಯೋಂ ಕೋ ಚೇತಾವನೀ ದೀ ಜಾ ರಹೀ ಹೈ
ಔರ ವೇ ಹಂಸ ರಹೀ ಹೈಂ
ಕಿ ಯಹ ಜಿನ್ದಗೀ ನಹೀಂ ಹೈ
-ಇಸ ಬಾತ ಸೇ ನಿಶ್ಚಿಂತ ಹೈಂ ಲಡಕಿಯಾಂ
ಹಂಸ ರಹೀ ಹೈಂ
ರೇಫರೀ ಕೀ ಚೇತಾವನೀ ಪರ।

ಲಡಕಿಯಾಂ
ಬಾರಿಶ ಕೇ ಬಾದ ಕೀ
ನಮ ಘಾಸ ಪರ ಫಿಸಲ ರಹೀ ಹೈಂ
ಔರ ಗಿರ ರಹೀ ಹೈಂ
ಔರ ಉಠ ರಹೀ ಹೈಂ

ವೇ ಲಹರಾ ರಹೀ ಹೈಂ
ಚಮಕ ರಹೀ ಹೈಂ
ಔರ ಮೈದಾನ ಕೇ ಅಲಗ-ಅಲಗ ಮೋರ್ಚೋಂ ಮೇಂ
ರಹ-ರಹಕರ ಉಮಡ-ಘುಮಡ ರಹೀ ಹೈಂ।

ವೇ ಚೀಖ ರಹೀ ಹೈಂ
ಸೀಟೀ ಮಾರ ರಹೀ ಹೈಂ
ಔರ ಬಿನಾ ರುಕೇ ಭಾಗ ರಹೀ ಹೈಂ
ಏಕ ಛೋರ ಸೇ ದೂಸರೇ ಛೋರ ತಕ।

ಉನಕೀ ಪುಷ್ಟ ಟಾಂಗೇಂ ಚಮಕ ರಹೀ ಹೈಂ
ನೃತ್ಯ ಕೀ ಲಯಬದ್ಧ ಗತಿ ಕೇ ಸಾಥ
ಔರ ಲಡಕಿಯಾಂ ಹೈಂ ಕಿ ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವ ನಿಶ್ಚಿನ್ತ ಹೈಂ
ಬಿನಾ ಯಹ ಸೋಚೇ ಕಿ
ಮುಂಹ ದಿಖಾಈ ಕೀ ರಸ್ಮ ಕರತೇ ಸಮಯ
ಸಾಸ ಕ್ಯಾ ಸೋಚೇಗೀ।

ಇಸೀ ತರಹ ಖೇಲತೀ ರಹತೀ ಲಡಕಿಯಾಂ
ನಿಸ್ಸಂಕೋಚ-ನಿರ್ಭೀಕ
ದೌಡತೀ-ಭಾಗತೀ ಔರ ಹಂಸತೀ ರಹತೀಂ
ಇಸೀ ತರಹ
ಔರ ಹಮ ದೇಖತೇ ರಹತೇ ಉನ್ಹೇಂ।

ಪರ ಶಾಮ ಹೈ ಕಿ ಹೋಗೀ ಹೀ
ರೇಫರೀ ಹೈ ಕಿ ಬಾಜ ನಹೀಂ ಆಏಗಾ
ಸೀಟೀ ಬಜಾನೇ ಸೇ
ಔರ ಸ್ಟಿಕ ಲಟಕಾಯೇ ಹಾಥೋಂ ಮೇಂ
ಏಕ ಭೀಷಣ ಜಂಗ ಸೇ ನಿಪಟನೇ ಕೀ
ತೈಯಾರೀ ಕರತೀ ಲಡಕಿಯಾಂ ಲೌಟೇಂಗೀ ಘರ।

ಅಗರ ಐಸಾ ನ ಹೋ ತೋ
ಸಮಯ ರುಕ ಜಾಏಗಾ
ಇನ್ದ್ರ-ಮರುತ-ವರುಣ ಸಬ ಕುಪಿತ ಹೋ ಜಾಏಂಗೇ
ವಜ್ರಪಾತ ಹೋ ಜಾಏಗಾ, ಚಕ್ರವಾತ ಆ ಜಾಏಗಾ
ಘರ ಪರ ಬೈಠೇ
ದೇಖನೇ ಆಏ ವರ ಪಕ್ಷ ಕೇ ಲೋಗ
ಪೈರ ಪಟಕತೇ ಚಲೇ ಜಾಏಂಗೇ
ಬಾಬೂಜೀ ಘುಸ ಆಏಂಗೇ ಗರಜತೇ ಹುಏ ಮೈದಾನ ಮೇಂ
ಭಾಈ ದೌಡತಾ ಹುಆ ಆಏಗಾ
ಔರ ಝೋಂಟ ಪಕಡಕರ ಘಸೀಟ ಲೇ ಜಾಏಗಾ
ಅಮ್ಮಾ ಕೋಸೇಗೀ-
'ಕಿಸ ಘಡೀ ಮೇಂ ಪೈದಾ ಕಿಯಾ ಥಾ
ಐಸೀ ಕುಲಚ್ಛನೀ ಬೇಟೀ ಕೋ!'
ಬಾಬೂಜೀ ಚೀಖೇಂಗೇ-
'ಸಬ ತುಮ್ಹಾರಾ ಬಿಗಾಡಾ ಹುಆ ಹೈ !'
ಘರ ಫಿರ ಏಕ ಅಂಧೇರೇ ಮೇಂ ಡೂಬ ಜಾಏಗಾ
ಸಬ ಸೋ ಜಾಏಂಗೇ
ಲಡಕಿಯಾಂ ಘೂರೇಂಗೀ ಅಂಧೇರೇ ಮೇಂ
ಖಟಿಯಾ ಪರ ಚಿತ್ತ ಲೇಟೀ ಹುಈಂ
ಅಮ್ಮಾ ಕೀ ಲಮ್ಬೀ ಸಾಂಸೇಂ ಸುನತೀಂ
ಇಂತಜಾರ ಕರತೀ ಹುಈಂ
ಕಿ ಅಭೀ ವೇ ಆಕರ ಉನಕಾ ಸಿರ ಸಹಲಾಏಂಗೀ
ಸೋ ಜಾಏಂಗೀ ಲಡಕಿಯಾಂ
ಸಪನೇ ಮೇಂ ದೌಡತೀ ಹುಈ ಬೖಲ ಕೇ ಪೀಛೇ
ಸ್ಟಿಕ ಕೋ ಸಾಧೇ ಹುಏ ಹಾಥೋಂ ಮೇಂ
ಪೃಥ್ವೀ ಕೇ ಛೋರ ಪರ ಪಹುಂಚ ಜಾಏಂಗೀ
ಔರ 'ಗೋಲ-ಗೋಲ' ಚಿಲ್ಲಾತೀ ಹುಈಂ
ಏಕ ದೂಸರೇ ಕೋ ಚೂಮತೀ ಹುಈಂ
ಲಿಪಟಕರ ಧರತೀ ಪರ ಗಿರ ಜಾಏಂಗೀ !
0

॥ಛಹ॥
ಸಾತ ಭಾಇಯೋಂ ಕೇ ಬೀಚ ಚಮ್ಪಾ

ಸಾತ ಭಾಇಯೋಂ ಕೇ ಬೀಚ
ಚಮ್ಪಾ ಸಯಾನೀ ಹುಈ।

ಬಾಂಸ ಕೀ ಟಹನೀ-ಸೀ ಲಚಕ ವಾಲೀ
ಬಾಪ ಕೀ ಛಾತೀ ಪರ ಸಾಂಪ-ಸೀ ಲೋಟತೀ
ಸಪನೋಂ ಮೇಂ ಕಾಲೀ ಛಾಯಾ-ಸೀ ಡೋಲತೀ
ಸಾತ ಭಾಇಯೋಂ ಕೇ ಬೀಚ
ಚಮ್ಪಾ ಸಯಾನೀ ಹುಈ।

ಓಖಲ ಮೇಂ ಧಾನ ಕೇ ಸಾಥ
ಕೂಟ ದೀ ಗಈ
ಭೂಸೀ ಕೇ ಸಾಥ ಕೂಡೇ ಪರ
ಫೇಂಕ ದೀ ಗಈ
ವಹಾಂ ಅಮರಬೇಲ ಬನ ಕರ ಉಗೀ।

ಝರಬೇರೀ ಕೇ ಸಾಥ ಕಂಟೀಲೀ ಝಾಡೋಂ ಕೇ ಬೀಚ
ಚಮ್ಪಾ ಅಮರಬೇಲ ಬನ ಸಯಾನೀ ಹುಈ
ಫಿರ ಸೇ ಘರ ಮೇಂ ಆ ಧಮಕೀ।

ಸಾತ ಭಾಇಯೋಂ ಕೇ ಬೀಚ ಸಯಾನೀ ಚಮ್ಪಾ
ಏಕ ದಿನ ಘರ ಕೀ ಛತ ಸೇ
ಲಟಕತೀ ಪಾಈ ಗಈ
ತಾಲಾಬ ಮೇಂ ಜಲಕುಮ್ಭೀ ಕೇ ಜಾಲೋಂ ಕೇ ಬೀಚ
ದಬಾ ದೀ ಗಈ
ವಹಾಂ ಏಕ ನೀಲಕಮಲ ಉಗ ಆಯಾ।

ಜಲಕುಮ್ಭೀ ಕೇ ಜಾಲೋಂ ಸೇ ಊಪರ ಉಠಕರ
ಚಮ್ಪಾ ಫಿರ ಘರ ಆ ಗಈ
ದೇವತಾ ಪರ ಚಢಾಈ ಗಈ
ಮುರಝಾನೇ ಪರ ಮಸಲ ಕರ ಫೇಂಕ ದೀ ಗಈ,
ಜಲಾಯೀ ಗಈ
ಉಸಕೀ ರಾಖ ಬಿಖೇರ ದೀ ಗಈ
ಪೂರೇ ಗಾಂವ ಮೇಂ।

ರಾತ ಕೋ ಬಾರಿಶ ಹುಈ ಝಮಡಕರ।

ಅಗಲೇ ಹೀ ದಿನ
ಹರ ದರವಾಜೇ ಕೇ ಬಾಹರ
ನಾಗಫನೀ ಕೇ ಬೀಹಡ ಘೇರೋಂ ಕೇ ಬೀಚ
ನಿರ್ಭಯ-ನಿಸ್ಸಂಗ ಚಮ್ಪಾ
ಮುಸ್ಕುರಾತೀ ಪಾಈ ಗಈ।
0

॥ಸಾತ॥
ಪ್ರಾರ್ಥನಾ

ಪ್ರಭು !
ಮುಝೇ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಹೋನೇ ಕೇ ಲಿಏ
ಸಚ ಬೋಲನೇ ಕಾ ಮೌಕಾ ದೋ
ಪರೋಪಕಾರ ಕರನೇ ಕಾ
ಸ್ವರ್ಣಿಮ ಅವಸರ ದೋ ಪ್ರಭು ಮುಝೇ।

ಭೋಜನ ದೋ ಪ್ರಭು, ತಾಕಿ ಮೈಂ
ತುಮ್ಹಾರೀ ಭಕ್ತಿ ಕರನೇ ಕೇ ಲಿಏ
ಜೀವಿತ ರಹ ಸಕೂಂ।
ಮೇರೇ ದರವಾಜೇ ಪರ ಥೋಡೇ ಸೇ ಗರೀಬೋಂ ಕೋ
ಭೇಜ ದೋ
ಮೈಂ ಭೂಖೋಂ ಕೋ ಭೋಜನ ಕರಾನಾ ಚಾಹತಾ ಹೂಂ।

ಪ್ರಭು, ಮುಝೇ ದಾನ ಕರನೇ ಕೇ ಲಿಏ
ಸೋನೇ ಕೀ ಗಿನ್ನಿಯಾಂ ದೋ।
ಪ್ರಭು, ಮುಝೇ ವಫಾದಾರ ಪತ್ನೀ, ಆಜ್ಞಾಕಾರೀ ಪುತ್ರ,
ಲಾಯಕ ಭಾಈ ಔರ ಶರೀಫ ಪಡೋಸೀ ದೋ।

ಪ್ರಭು, ಮುಝೇ ಇಹಲೋಕ ಮೇಂ
ಸುಖೀ ಜೀವನ ದೋ ತಾಕಿ ಬುಢಾಪೇ ಮೇಂ
ಪರಲೋಕ ಕೀ ಚಿನ್ತಾ ಕರ ಸಕೂಂ।

ಪ್ರಭು,
ಮೇರೀ ಆತ್ಮಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ ಕರನೇ ಕೇ ಲಿಏ
ತಡಪ ರಹೀ ಹೈ
ಮುಝೇ ಪಾಪ ಕರನೇ ಕೇ ಲಿಏ
ಏಕ ಔರತ ದೋ !
0

॥ಆಠ॥
ನಹೀಂ ಹೋ ಸಕತಾ ತೇರಾ ಭಲಾ

ಬೇವಕೂಫ ಜಾಹಿಲ ಔರತ !
ಕೈಸೇ ಕೋಈ ಕರೇಗಾ ತೇರಾ ಭಲಾ?
ಅಮೃತಾ ಶೇರಗಿಲ ಕಾ ತೂನೇ
ನಾಮ ತಕ ನಹೀಂ ಸುನಾ
ಬಮುಶ್ಕಿಲ ತಮಾಮ ಬಸ ಇತನಾ ಹೀ
ಜಾನ ಸಕೀ ಹೋ ಕಿ
ಇನ್ದಿರಾ ಗಾಂಧೀ ಇಸ ಮುಲ್ಕ ಕೀ ರಾನೀ ಥೀಂ।
(ಫಿರ ಭೀ ತೋ ತುಮ್ಹಾರೇ ಭೀತರ ಕೋಈ ಪ್ರೇರಣಾ ಕಾ ಸಂಚಾರ ನಹೀಂ ಹೋತಾ)

ರಹ ಗಈ ತೂ ನಿಪಟ ಗಂವಾರ ಕೀ ಗಂವಾರ।

ಪೀ.ಟೀ. ಉಷಾ ಕೋ ತೋ ಜಾನತೀ ತಕ ನಹೀಂ
ಮಾರ್ಗರೇಟ ಅಲ್ವಾ ಏಕ ಅಜೂಬಾ ಹೈ
ತುಮ್ಹಾರೇ ಲಿಏ।
'ಕ ಖ ಗ ಘ' ಆತಾ ನಹೀಂ
'ಮಾನುಷೀ' ಕೈಸೇ ಪಢೇಗೀ ಭಲಾ!
ಕೈಸೇ ಹೋಗಾ ತುಮ್ಹಾರಾ ಭಲಾ-
ಮೈಂ ತೋ ಪರೇಶಾನ ಹೋ ಉಠತಾ ಹೂಂ
ಆಜಿಜ ಆ ಗಯಾ ಹೂಂ ಮೈಂ ತುಮಸೇ।

ಕ್ಯಾ ಕರೂಂ ಮೈಂ ತುಮ್ಹಾರಾ?

ಹೇ ಈಶ್ವರ !
ಮುಝೇ ಐಸೀ ಔರತ ಕ್ಯೋಂ ನಹೀಂ ದೀ
ಜಿಸಕಾ ಕುಛ ತೋ ಭಲಲಾ ಕಿಯಾ ಜಾ ಸಕತಾ
ಯಹ ಔರತ ತೋ ಬಸ ಭಾತ ರಾಂಧ ಸಕತೀ ಹೈ
ಔರ ಬಚ್ಚೇ ಜನ ಸಕತೀ ಹೈ
ಇಸೇ ಭಲಾ ಕೈಸೇ ಮುಕ್ತ ಕಿಯಾ ಜಾ ಸಕತಾ ಹೈ?
0

॥ನೌ॥
ಅಪರಾಜಿತಾ

(ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತಾ ನೇ ನಾರೀ ಕೋ ರಚತೇ ಸಮಯ ಬಿಸ್ತರ, ಘರ, ಜೇವರ, ಅಪವಿತ್ರ ಇಚ್ಛಾಏಂ, ಈರ್ಷ್ಯಾ, ಬೇಈಮಾನೀ ಔರ ದುರ್ವ್ಯವಹಾರ ದಿಯಾ --'ಮನು' )
ಉನ್ಹೋಂನೇ ಯಹೀ
ಸಿರ್ಫ ಯಹೀ ದಿಯಾ ಹಮೇಂ
ಅಪನೀ ವಹಶೀ ವಾಸನಾಓಂ ಕೀ ತೃಪ್ತಿ ಕೇ ಲಿಏ
ದಿಯಾ ಏಕ ಬಿಸ್ತರ
ಜೀವನ ಘಿಸನೇ ಕೇ ಲಿಏ, ರಾಖ ಹೋತೇ ರಹನೇ ಕೇ ಲಿಏ
ಚೌಕಾ-ಬರತನ ಕರನೇ ಕೇ ಲಿಏ ಬಸ ಏಕ ಘರ
ಸಮಯ-ಸಮಯ ಪರ
ನುಮಾಇಶ ಕೇ ಲಿಏ ಗಹನೇ ಪಹನಾಏ
ಔರ ಹಮಾರೀ ಆತ್ಮಾ ಕೋ ಪರಾಜಿತ ಕರನೇ ಕೇ ಲಿಏ
ಲಾದ ದಿಯಾ ಉಸ ಪರ
ತಮಾಮ ಅಪವಿತ್ರ ಇಚ್ಛಾಓಂ ಔರ ದುಷ್ಕರ್ಮೋಂ ಕಾ ಭಾರ।

ಪರ ನಹೀಂ ಕರ ಸಕೇ ಪರಾಜಿತ ವೇ
ಹಮಾರೀ ಅಜೇಯ ಆತ್ಮಾ ಕೋ
ಉನಕೇ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರೀ
ಔರ ಫಿರ ಉನಕೇ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯೋಂ ಕೇ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರೀ ಭೀ
ನಹೀಂ ಪರಾಜಿತ ಕರ ಸಕೇ ಜಿಸ ತರಹ
ಮಾನವತಾ ಕೀ ಅಮರ-ಅಜಯ ಆತ್ಮಾ ಕೋ
ಉಸೀ ತರಹ ನಹೀಂ ಪರಾಜಿತ ಕರ ಸಕೇ ವೇ
ಹಮಾರೀ ಅಜೇಯ ಆತ್ಮಾ ಕೋ
ಆಜ ಭೀ ವಹ ಸಂಘರ್ಷರತ ಹೈ
ನಿತ-ನಿರಂತರ
ಉನಕೇ ಸಾಥ
ಜಿನಕೇ ಪಾಸ ಖೋನೇ ಕೋ ಸಿರ್ಫ ಜಂಜೀರೇಂ ಹೀ ಹೈಂ
ಬಿಲ್ಕುಲ ಹಮಾರೀ ಹೀ ತರಹ !
0

॥ದಸ॥
ಮಾಂ ಕೇ ಲಿಏ ಏಕ ಕವಿತಾ

ವಹಾಂ
ಅಭೀ ಭೀ ಸನ್ನಾಟಾ ಗಾತಾ ರಹತಾ ಹೈ
ಉದಾಸ,ಫೀಕೀ ಧುನೋಂ ಪರ
ಪರಾಜಿತ ಆತ್ಮಾಓಂ ಕಾ ಗೀತ।

ಪೀಲೀ ಧೂಪ ಮೇಂ
ಪತ್ತೇ ಝಡತೇ ರಹತೇ ಹೈಂ
ಜೂಠೇ ಬರತನ ಇನ್ತಜಾರ ಕರತೇ ರಹತೇ ಹೈಂ
ನಲ ಕೇ ನೀಚೇ
ಶಾಮ ಹೋನೇ ಕಾ।

ಏಕ ಜೋಡೀ ಘಿಸೀ ಹುಈ ಚಪ್ಪಲೇಂ
ಥಕೀ-ಹಾರೀ ದಾಖಿಲ ಹೋತೀ ಹೈಂ ಘರ ಮೇಂ
ದಿನ ಭರ ಕೀ ಪೂರೀ ಥಕಾನ
ಶರೀರ ಸೇ ಉತರಕರ ಪಸರ ಜಾತೀ ಹೈ
ಘರ-ಆಂಗನ ಮೇಂ।

ಇನ್ತಜಾರ ಆಂಖೋಂ ಮೇಂ ಉತರ ಆತಾ ಹೈ
ಉಮ್ಮೀದೋಂ ಕೀ ತರಹ
ಕಿ ಛೋಟೀ-ಸೀ ಲಹರ ಕೀ ತರಹ
ಏಕ ಬಸ್ತಾ ಉಛಲತಾ ಹುಆ ಘರ ಆತಾ ಹೈ
ಬರತನ ಮೇಂ ಢಂಕಾ ಠಣ್ಡಾ ಖಾನಾ
ಮುಸ್ಕರಾನೇ ಲಗತಾ ಹೈ।

ಪಾರ್ಶ್ವ ಮೇಂ ಗೂಂಜತಾ
ಉದಾಸೀ ಕಾ ಸಂಗೀತ ಮದ್ಧಿಮ ಪಡ ಜಾತಾ ಹೈ।

ದಾಹ-ಸಂಸ್ಕಾರ ಸೇ ಲೌಟೇ ಪಾಂವೋಂ ಕೀ ತರಹ
ಆತಂಕ ಘರ ಮೇಂ ದಾಖಿಲ ಹೋತಾ ಹೈ
ಶಾಮ ಕೇ ಅಂಧೇರೇ ಕೇ ಸಾಥ
ಬಲ್ಬ ಕೀ ಬೀಮಾರ ರೌಶನೀ ಮೇಂ
ದಫ್ತರ ಕೇ ಕಾಗಜಾತ ಖೋಲಕರ ಬೈಠ ಜಾತಾ ಹೈ।

ಬಸ್ತಾ ಬೈಠಾ ಹುಆ
ಸಬಕ ಯಾದ ಕರನೇ ಲಗತಾ ಹೈ
ಪುನ: ಗೂಂಜನೇ ಲಗತಾ ಹೈ ಸನ್ನಾಟೇ ಕಾ ವಹೀ ಸಂಗೀತ
ಧೀರೇ-ಧೀರೇ ಖರ್ರಾಟೋಂ ಮೇಂ ತಬ್ದೀಲ ಹೋತಾ ಹುಆ।

ಏಕ ಥಕೀ ಹುಈ ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ
ಬರಾಮದೇ ಮೇಂ ನಿರುದ್ದೇಶ್ಯ ಘೂಮತೀ ಹೈ
ಚೌಕಾ-ಬರತನ ಕೇ ಕಾಮ ನಿಬಟಾನೇ ಕೇ ಬಾದ।

ಸನ್ನಾಟಾ ಗಾತಾ ರಹತಾ ಹೈ
ಏಕ ಉದಾಸ ಬೂಢೇ ಭಜನ ಕೀ ತರಹ
ಪರಾಜಿತ ಆತ್ಮಾಓಂ ಕಾ ಗೀತ।

ತಲಘರ ಮೇಂ ಸಫೇದ ಬೌನೇ ರಾಕ್ಷಸ
ಸಿಸಕಾರೀ ಭರತೇ ಹೈಂ
ದೀವಾರ ಪರ ಲಟಕೀ ತಸ್ವೀರ ಕೇ ಪೀಛೇ
ಘೋಂಸಲಾ ಬನಾಏ ಹುಏ ಕಬೂತರ
ಪಂಖ ಫಡಫಡಾತೇ ಹೈಂ।

ದಿನ ಭರ ಕೇ ಥಕೇ ಹುಏ ಹಾಥ
ಘೂಮತೇ ಹೈಂ ಆಲಸ ಭಾವ ಸೇ
ಏಕ ನನ್ಹೇಂ ಶರೀರ ಪರ
ಭಯ ಕೋ ಧೂಲ ಕೀ ತರಹ ಪೋಂಛತೇ ಹುಏ।

ಪ್ಯಾರ ಭರೀ ಉನೀಂದೀ -ಸೀ ಲೋರೀ
ಉಮ್ಮೀದೇಂ ಗಾನೇ ಲಗತೀ ಹೈ।

ಜೀವನ ಸುಗಬುಗಾತಾ ಹೈ
ಕರವಟ ಬದಲಕರ
ಗಲೇ ಮೇಂ ಬಾಂಹೇಂ ಡಾಲ ನಿಶ್ಚಿನ್ತ ಹೋ ಜಾತಾ ಹೈ।

ಪಾರ್ಶ್ವ ಮೇಂ ಗೂಂಜತಾ ರಹತಾ ಹೈ
ಪರಾಜಿತ ಆತ್ಮಾಓಂ ಕಾ ವಹೀಂ ಗೀತ
ಸಪನೋಂ ಪರ ಕಾಲಿಖ ಕೀ ತರಹ ಛಾತಾ ಹುಆ।

ಚೂಲ್ಹೇ ಕೀ ರಾಖ ಕೀ ಪರತೋಂ ಕೇ ಬೀಚ ಸೇ
ಚಿಂಗಾರಿಯಾಂ ಝಾಂಕತೀ ರಹತೀ ಹೈಂ
ಹಲ್ಕೀ-ಸೀ ಲಾಲ ರೋಶನೀ ಬಿಖೇರತೀ ಹುಈಂ।
00
ಜನ್ಮ : 7 ಮಈ 1959
ಶಿಕ್ಷಾ : ಏಮ.ಏ., ಏಮ.ಫಿಲ.(ಹಿನ್ದೀ)
ವಿಗತ 24 ವರ್ಷೋಂ ಸೇ ವಿಭಿನ್ನ ಪತ್ರ-ಪತ್ರಿಕಾಓಂ ಮೇಂ ರಾಜನೀತಿಕ-ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಷಯೋಂ ಪರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖನ। ಲಗಭಗ ಸಾತ ವರ್ಷೋಂ ತಕ 'ನವಭಾರತ ಟಾಇಮ್ಸ' ಔರ 'ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತ' ಕೀ ಸಂವಾದದಾತಾ ಕೇ ರೂಪ ಮೇಂ ಭೀ ಕಾಮ ಕಿಯಾ। ಸಂಪ್ರತಿ : ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖನ।
ಕವಿತಾಏಂ ಹಿನ್ದೀ ಕೀ ಅಧಿಕಾಂಶ ಪತ್ರ-ಪತ್ರಿಕಾಓಂ ಮೇಂ ಪ್ರಕಾಶಿತ। ಕುಛ ಕವಿತಾಏಂ ಅಂಗ್ರೇಜೀ, ಪಂಜಾಬೀ, ಮರಾಠೀ, ಗುಜರಾತೀ ಮೇಂ ಅನುದಿತ-ಪ್ರಕಾಶಿತ। ಆಧಾ ದರ್ಜನ ಕಹಾನಿಯಾಂ ಪ್ರಕಾಶಿತ।
ಚೇಹರೋಂ ಪರ ಆಂಚ, ಸಾತ ಭಾಇಯೋಂ ಕೇ ಬೀಚ ಚಮ್ಪಾ, ಇಸ ಪೌರುಷಪೂರ್ಣ ಸಮಯ ಮೇಂ, ಜಾದೂ ನಹೀಂ ಕವಿತಾ, ಫುಟಪಾಥ ಪರ ಕುರ್ಸೀ, ರಾಖ ಅಂಧೇರೇ ಕೀ ಬಾರಿಶ ಮೇಂ(ಸಭೀ ಕವಿತಾ ಸಂಕಲನ), ದುರ್ಗ ದ್ವಾರ ಪರ ದಸ್ತಕ (ಸ್ತ್ರೀ-ಪ್ರಶ್ನ ವಿಷಯಕ ನಿಬನ್ಧೋಂ ಕಾ ಸಂಕಲನ), ಷಡಯಂತ್ರರತ್ ಮೃತಾತ್ಮಾಓಂ ಕೇ ಬೀಚ(ಸಾಮ್ಪ್ರದಾಯಿಕ, ಫಾಸೀವಾದ, ಬುದ್ಧಿಜೀವೀ ಪ್ರಶ್ನ ಔರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೀ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭೂಮಿಕಾ ಪರ ಕೇನ್ದ್ರಿತ ನಿಬನ್ಧೋಂ ಕಾ ಸಂಕಲನ), ಕುಛ ಜೀವನ್ತ, ಕುಛ ಜ್ವಲನ್ತ(ಸಮಾಜ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಔರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರ ಕೇನ್ದ್ರಿತ ನಿಬನ್ಧೋಂ ಕಾ ಸಂಕಲನ), ಪ್ರೇಮ, ಪರಮ್ಪರಾ ಔರ ವಿದ್ರೋಹ( ಶೋಧಪರಕ ನಿಬನ್ಧ) ಪ್ರಕಾಶಿತ।
ಸಮಕಾಲೀನ ಭಾರತೀಯ ಸ್ತ್ರೀ ಕವಿಯೋಂ ಕೇ ಪೇಂಗುಇನ ದ್ವಾರಾ ಪ್ರಕಾಶಿತ ಸಂಕಲನ 'ಇನ ದೇಯರ ಓನ ವೖಯಸ' ಮೇಂ ಕವಿತಾಏಂ ಶಾಮಿಲ।
ಕ್ರಾನ್ತಿಕಾರೀ ವಾಮಪಂಥೀ ರಾಜನೀತಿ ಸೇ ಅನುಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಕ್ರಿಯತಾ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೋರ್ಚೇ ವ ನಾರೀ ಮೋರ್ಚೇ ಕೇ ಸಾಥ ಸಾಥ ಮಜದೂರ ಮೋರ್ಚೇ ಪರ ಭೀ ಸಕ್ರಿಯ।
ಸಮ್ಪರ್ಕ : ಡೀ-68, ನಿರಾಲಾ ನಗರ, ಲಖನಊ-226020
ಈ-ಮೇಲ :katyayani.lko@gmail.com
ದೂರಭಾಷ : 09936650658

ವಾಟಿಕಾ - ಅಗಸ್ತ 2009

“ವಾಟಿಕಾ” – ಸಮಕಾಲೀನ ಕವಿತಾ ಕೇ ಇಸ ಉಪವನ ಮೇಂ ಭ್ರಮಣ ಕರತೇ ಹುಏ ಅಭೀ ತಕ ಆಪ ಅನಾಮಿಕಾ, ಭಗವತ ರಾವತ, ಅಲಕಾ ಸಿನ್ಹಾ, ರಂಜನಾ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ, ಹರಕೀರತ ಕಲಸೀ ‘ಹಕೀರ’, ಸುರೇಶ ಯಾದವ, ರಾಮೇಶ್ವರ ಕಾಮ್ಬೋಜ ‘ಹಿಮಾಂಶು’ ಕೀ ಕವಿತಾಏಂ ಔರ ರಾಜೇಶ ರೇಡ್ಡೀ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಶಂಕರ ವಾಜಪೇಯೀ, ರಾಮಕುಮಾರ ಕೃಷಕ, ಆಲೋಕ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ, ಸುರೇನ್ದ್ರ ಶಜರ ಔರ ಅನಿಲ ಮೀತ ಕೀ ಗಜಲೇಂ ಪಢ ಚುಕೇ ಹೈಂ। ಇಸೀ ಶ್ರೃಂಖಲಾ ಕೀ ಅಗಲೀ ಕಡೀ ಕೇ ರೂಪ ಮೇಂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೈಂ- ಹಿಂದೀ ಕೇ ಜಾನೇ-ಮಾನೇ ಕವಿ-ಗಜಲಕಾರ ಡಾ. ಶೇರಜಂಗ ಗರ್ಗ ಕೀ ದಸ ಚುನಿಂದಾ ಗಜಲೇಂ।

ದಸ ಗಜಲೇಂ – ಡಾ. ಶೇರಜಂಗ ಗರ್ಗ
ಗಜಲೋಂ ಕೇ ಸಾಥ ಸಭೀ ಚಿತ್ರ : ಅವಧೇಶ ಮಿಶ್ರ

೧

ನ ದೇಖೋ ಪೀರ ಉರ ಕೀ, ಪರ ಅಧರ ಕೀ ಪ್ಯಾಸ ತೋ ದೇಖೋ
ನಿಹಾರೋ ಮತ ದಿಯೇ ಕೋ, ಪರ ಶಲಭ ಕೀ ಲಾಶ ತೋ ದೇಖೋ

ನ ಕಹನಾ ಫಿರ ತಡಪ ಕಾ ಕುಛ ಅಸರ ಹೋತಾ ನಹೀಂ ಜಗ ಮೇಂ,
ಧರಾ ಕೇ ತಾಪ ಪರ ರೋತಾ ಹುಆ ಆಕಾಶ ತೋ ದೇಖೋ

ಸಹೀ ಹೈ, ರಿಕ್ತ ಹೂಂ ಮೈಂ ಜಿನ್ದಗೀ ಕೀ ಮುಸ್ಕರಾಹಟ ಸೇ,
ವ್ಯಥಾಓಂ ನೇ ದಿಯಾ ಹೈ ಜೋ ಮಧುರ ಉಲ್ಲಾಸ ತೋ ದೇಖೋ

ಇಧರ ಉಪವನ ಹುಆ ವೀರಾನ ಹೈ, ಯಹ ಮಾನತಾ ಹೂಂ ಮೈಂ
ಉಧರ ಅಂಗಡಾಇಯಾಂ ಲೇತಾ ಹುಆ ಮಧುಮಾಸ ತೋ ದೇಖೋ

ನಹೀಂ ಮಾಲೂಮ ತುಮಕೋ ಖುದ ತುಮ್ಹಾರೇ ಈಶ ಕೀ ಸೂರತ
ಮನುಜ ಕೀ ಭಾವನಾ ಕಾ ಯಹ ಸಬಲ ಉಪಹಾಸ ತೋ ದೇಖೋ

ರುಪಹಲೀ ರಾತ ಮೇಂ ಮಾನಾ ವ್ಯಥಿತ ಆಂಖೇಂ ಬರಸತೀ ಹೈಂ
ಘನೀ ಕಾಲೀ ಘಟಾಓಂ ಮೇಂ ತಡಿತ ಕಾ ಹಾಸ ತೋ ದೇಖೋ

ನ ಮಾಪೋ ಜಿನ್ದಗೀ ಮೇಂ ದರ್ದ ಕೀ ಗಹರಾಇಯೋಂ ಕೋ ತುಮ
ಹೃದಯ ಕೇ ಅಂಕ ಮೇಂ ಪಲತಾ ಹುಆ ವಿಶ್ವಾಸ ತೋ ದೇಖೋ।

೨

ಯೇ ಜೋ ಕುಛ ಜಖ್ಮ ಖಿಲೇ ಹೈಂ ಯಾರೋ
ದರ್ದ ಕೇ ಲಾಲಕಿಲೇ ಹೈಂ ಯಾರೋ

ದುಶ್ಮನೋಂ ಮೇಂ ತೋ ಕೋಈ ದೋಸ್ತ ನಹೀಂ
ಕಿಸಲಿಏ ಶಿಕವೇ-ಗಿಲೇ ಹೈಂ ಯಾರೋ

ಬಾತ ಕರನೇ ಕೋ ಜುಬಾಂ ಹೈ ಆಜಾದ
ಹೋಂಠ ಸೇ ಹೋಂಠ ಸಿಲೇ ಹೈಂ ಯಾರೋ

ಹಮ ಜಮೀನೋಂ ಪರ ಟಿಕೇ ಹೈಂ ಅಪನೀ
ವೋ ಜಮೀರೋಂ ಸೇ ಹಿಲೇ ಹೈಂ ಯಾರೋ

ಬಸ್ತಿಯಾಂ ದಿಲ ಕೀ ಬಸೀ ಹೈಂ ಜಿನಮೇಂ
ಚನ್ದ ಸಪನೋಂ ಕೇ ಜಿಲೇ ಹೈಂ ಯಾರೋ

ವಾಹ! ಕ್ಯಾ ಬಾತ ಹೈ, ಕ್ಯಾ ಸಾದಗೀ-ಸಚ್ಚಾಈ ಹೈ
ಆಜ ಹಮ ಹಮಸೇ ಮಿಲೇ ಹೈಂ ಯಾರೋ।

೩

ಜಿನ್ದಗೀ-ಸೀ ಯೋಂ ಜಿನ್ದಗೀ ಭೀ ನಹೀಂ
ಕಿನ್ತು ಮಂಜೂರ ಖುದಕುಶೀ ಭೀ ನಹೀಂ

ಸಿಲಸಿಲೇವಾರ ಮೌತ ಜೀತೇ ಹೈಂ
ಜಿನ್ದಗೀ ಕೀ ಘಡೀ ಟಲೀ ಭೀ ನಹೀಂ

ದಿಲ ಕೀ ದುನಿಯಾ ಉಜಾಡ ದೀ ಖುದ ಹೀ
ಗೋ ಕಿ ಫಿತರತ ಮೇಂ ದಿಲ್ಲಗೀ ಭೀ ನಹೀಂ

ಬೇಖುದೀ ಕಾ ಮಲಾಲ ಕೌನ ಕರೇ
ಕಾಮ ಆಈ ಯಹಾಂ ಖುದೀ ಭೀ ನಹೀಂ

ಕಟ ಗಈ ಉಮ್ರ, ಉಠ ಗಈ ಮಹಫಿಲ
ಬಾತ ಈಮಾನ ಕೀ ಚಲೀ ಭೀ ನಹೀಂ

ಪ್ರಶ್ನ ಉಠತಾ ಹೈ ಮೈಂ ಹೂಂ ಕಹಾಂ
ಔರ ಉತ್ತರ ಮೇಂ ಮೈಂ ಕಹೀಂ ಭೀ ನಹೀಂ।

೪

ಮಂಜಿಲೋಂ ಕೀ ನಜರ ಮೇಂ ರಹನಾ ಹೈ
ಬಸ ನಿರಂತರ ಸಫರ ಮೇಂ ರಹನಾ ಹೈ

ಕಾಶ, ಕುಛ ಬಾಲ ಬಾಲ ಬಚ ಜಾಯೇ
ಹಾದಸೋಂ ಕೇ ಶಹರ ಮೇಂ ರಹನಾ ಹೈ

ಬೇರುಖೀ ಬೇದಿಲೀ ಕಾ ಮೌಸಮ ಹೈ
ಹಾಂ, ಹಮೇಂ ಕಾಂಚಘರ ಮೇಂ ರಹನಾ ಹೈ

ಲೋಗ ಜೀನೇ ನ ದೇಂ ಕರೀನೇ ಸೇ
ಯಹ ಹುನರ ತೋ ಹುನರ ಮೇಂ ರಹನಾ ಹೈ

ಕುಛ ಹಮಾರೀ ಖಬರ ನಹೀಂ ಉನಕೋ
ಜಿನಕೋ ಕೇವಲ ಖಬರ ಮೇಂ ರಹನಾ ಹೈ

ಕಬ ತಲಕ ದೇಖಿಏ ಜಮಾನೇ ಕೋ
ಶಾಯರೀ ಕೇ ಅಸರ ಮೇಂ ರಹನಾ ಹೈ।

೫

ಚನ್ದ ಸಿಕ್ಕೋಂ ಕೀ ಖುರಾಫಾತ ಸೇ ಕ್ಯಾ ಹೋನಾ ಹೈ ?
ಆಇಯೇ, ಸೋಚ ಲೇಂ ಕಿಸ ಬಾತ ಸೇ ಕ್ಯಾ ಹೋನಾ ಹೈ ?

ಪರ ಫಕತ ಬಾತ ಸೇ, ಜಜ್ಬಾತ ಸೇ ಕ್ಯಾ ಹೋನಾ ಹೈ,
ಕುಛ ಫರಿಶ್ತೋಂ ಕೀ ಇನಾಯಾತ ಸೇ ಕ್ಯಾ ಹೋನಾ ಹೈ ?

ರೋಜ ಕರತೇ ಹೈಂ ದುಆ ಲೋಗ, ಸುಬಹ ಭೀ ಹೋಗೀ,
ಚಾಂದ-ತಾರೋಂ ಸೇ ಭರೀ ರಾತ ಸೇ ಕ್ಯಾ ಹೋನಾ ಹೈ ?

ಪ್ಯಾರ ಕೀ ಏಕ-ದೋ ಬೂಂದೋಂ ಕೀ ಛಲಕ ಕಾಫೀ ಹೈ,
ತೋಪ -ಬಾರೂದ ಕೀ ಬರಸಾತ ಸೇ ಕ್ಯಾ ಹೋನಾ ಹೈ ?

ಆದಮೀ ಬನ ಚುಕಾ ಇಂಸಾನಿಯತ ಕೀ ಪೈರೋಡೀ,
ದೋಸ್ತೋ, ಐಸೇ ತಜುರ್ಬಾತ ಸೇ ಕ್ಯಾ ಹೋನಾ ಹೈ ?

ದರ್ದ ಕೋ ಪೋಸಿಯೇ, ಫಿರ ಠೋಸ ಜಮೀ ಪರ ರಖಿಯೇ,
ಸರ್ದ-ಸೇ ಖಾಮ ಖಯಾಲಾತ ಸೇ ಕ್ಯಾ ಹೋನಾ ಹೈ ?

ಅಪನೇ ಅಹಸಾನ ಕಿಸೀ ಔರ ಕೀ ಜೇಬೋಂ ಮೇಂ ಭರೋ,
ಹಮ ಫಕೀರೋಂ ಕಾ ಇಸ ಖೈರಾತ ಸೇ ಕ್ಯಾ ಹೋನಾ ಹೈ ?

೬

ಖುಶ ಹುಏ ಮಾರ ಕರ ಜಮೀರೋಂ ಕೋ
ಫಿರ ಚಲೇ ಲೂಟನೇ ಫಕೀರೋಂ ಕೋ

ಆಜ ರಾಂಝೇ ಭೀ ಕತ್ಲ ಮೇಂ ಶಾಮಿಲ
ಶರ್ಮ ಆನೇ ಲಗೀ ಹೈ ಹೀರೋಂ ಕೋ

ರಾಸ್ತೇ ಸಾಫ ಹೈಂ, ಬಢೋ ಬೇಖೌಫ
ಕೈಸೇ ಸಮಝಾಯೇಂ ರಾಹಗೀರೋಂ ಕೋ ?

ವೇ ನಿಹತ್ಥೋಂ ಪೇ ವಾರ ಕರತೇ ಹೈಂ
ದೇಖಿಏ ಇಸ ಸದೀ ಕೇ ವೀರೋಂ ಕೋ

ದಿಲ ಮೇಂ ನಫರತ ಕೀ ಧೂಲ ಗರ್ದ ಜಮೀಂ
ಹಮ ಸಜಾತೇ ರಹೇ ಶರೀರೋಂ ಕೋ

ಕೃಷ್ಣ ಕೇ ದೇಶ ಮೇಂ ದುಶಾಸನ ಜನ
ಕಬ ತಲಕ ಯೋಂ ಹರೇಂಗೇ ಚೀರೋಂ ಕೋ

ಚಲತೀ ಚಕ್ಕೀ ಕೋ ದೇಖಕರ ಹಂಸತೇ
ಹಾಯ, ಕ್ಯಾ ಹೋ ಗಯಾ ಕಬೀರೋಂ ಕೋ ?

ಲೂಟ, ನಫರತ, ತನಾತನೀ, ಹಿಂಸಾ
ಕಬ ಮಿಟಾಓಗೇ ಇನ ಲಕೀರೋಂ ಕೋ ?

೭

ಚೋಟಿಯೋಂ ಮೇಂ ಕಹಾಂ ಗಹರಾಈ ಹೈ
ಸಿರ್ಫ ಊಂಚಾಈ ಹೀ ಊಂಚಾಈ ಹೈ

ಜೋ ಭೀ ಜಿತನೀ ಬಡೀ ಸಚ್ಚಾಈ ಹೈ
ಉತನೀ ಜ್ಯಾದಾ ಗಈ ಝುಠಲಾಈ ಹೈ

ಕಬ ಫಕೀರೋಂ ನೇ ತೌರ ಬದಲೇ ಹೈಂ
ಕಬ ವಜೀರೋಂ ಸೇ ಮಾತ ಖಾಈ ಹೈ

ಮಂಜಿಲೇಂ ಖೋಜತೀ ಹೈಂ ಜಂಗಲ ಮೇಂ
ಕಿತನೀ ಮಾಸೂಮ ರಹನುಮಾಈ ಹೈ

ಅಬ ಯಹಾಂ ಸಿರ್ಫ ತಮಾಶೇ ಹೋಂಗೇ
ಹರ ಕೋಈ ಮುಫ್ತ ತಮಾಶಾಈ ಹೈ

ಆಪ ಜಿಸಕೋ ವಫಾ ಸಮಝತೇ ಹೈಂ
ವೋ ಕಿಸೀ ಖ್ವಾಬ ಕೀ ಪರಛಾಈ ಹೈ

ದೋಸ್ತೋ, ದೂರಿಯೋಂ ಕೋ ದೂರ ಕರೋ
ಚೀಖಕರ ಕಹ ರಹೀ ತನಹಾಈ ಹೈ।

೮

ಕಾಂಚ ನಿರ್ಮಿತ ಘರೋಂ ಕೇ ಕ್ಯಾ ಕಹನೇ
ಭುರಭುರೇ ಪತ್ಥರೋಂ ಕೇ ಕ್ಯಾ ಕಹನೇ

ಝುಕ ಗಏ ತಾನನೇ ಕೇ ಮೌಕೇ ಪರ
ಊಂಚೇ-ಊಂಚೇ ಸರೋಂ ಕೇ ಕ್ಯಾ ಕಹನೇ

ಜಿನಕೇ ಹೋಂಠೋಂ ಪೇ ಸಿರ್ಫ ಅಫವಾಹೇಂ
ಐಸೇ ಹಮಲಾವರೋಂ ಕೇ ಕ್ಯಾ ಕಹನೇ

ರಹಜನೀ ಮೇಂ ಕಮಾಲ ಹಾಸಿಲ ಹೈ
ರಹನುಮಾ ರಹಬರೋಂ ಕೇ ಕ್ಯಾ ಕಹನೇ

ಆದಮೀ ಹೈ ಗುಲಾಮ ಸಿಕ್ಕೋಂ ಕಾ
ಉಠತೀ-ಗಿರತೀ ದರೋಂ ಕೇ ಕ್ಯಾ ಕಹನೇ

ಬೇಚ ಕರ ಮುಲ್ಕ ಮುಸ್ಕರಾತೇ ಹೈಂ
ಕೌಮ ಕೇ ಮಸಖರೋಂ ಕೇ ಕ್ಯಾ ಕಹನೇ।

೯

ಆಪ ಕಹನೇ ಕೋ ಬಹುತ ಜ್ಯಾದಾ ಬಡೇ ಹೈಂ
ಅಸಲಿಯತ ಯಹ ಹೈ ಮಚಾನೋಂ ಪರ ಖಡೇ ಹೈಂ

ಖಾಸ ಕಂಧಾ, ದಾಸ ಚಂದಾ, ರಾಸ ಧಂಧಾ,
ಏಕ ಅಂಧೇ ದೌರ ಕೇ ಸಿರ ಪರ ಚಢೇ ಹೈಂ

ಕೀಜಿಏ ಝಟ ಕೀಜಿಏ ಇನಕೀ ನುಮಾಇಶ,
ಆಪಕೇ ಆದರ್ಶ ಫ್ರೇಮೋಂ ಮೇಂ ಜಡೇ ಹೈಂ

ಕೋಈ ಸಚ್ಚಾಈ ಯಹಾಂ ಟಿಕತೀ ನಹೀಂ ಹೈ
ಕ್ರಾಂತಿ ಕೇ ವಕ್ತವ್ಯ ಕ್ಯಾ ಚಿಕನೇ ಘಡೇ ಹೈಂ?

ಹರ ಕಿಸೀ ಮೇಂ ದಮ ನಹೀಂ ಇನಕೋ ನಿಭಾಯೇ,
ಆದಮೀಯತ ಕೇ ನಿಯಮ ಖಾಸೇ ಕಡೇ ಹೈಂ

ವೋ ಲಡೇಂಗೇ ಕ್ಯಾ ಕಿ ಜೋ ಖುದ ಪರ ಫಿದಾ ಹೈಂ,
ಹಮ ಲಡೇಂಗೇ, ಹಮ ಖುದಾಓಂ ಸೇ ಲಡೇ ಹೈಂ।

೧೦

ನರ್ಮ ರಹ ಕರ ನ ಯಹಾಂ ಬೈಠನಾ-ಚಲನಾ ಹೋಗಾ
ವಕ್ತ ಕೋ ಸಖ್ತ ತರೀಕೋಂ ಸೇ ಬದಲನಾ ಹೋಗಾ

ಪ್ಯಾರ ಕೀ ಬಾತ ಅಂಧೇರೋಂ ಮೇಂ ಭಟಕ ಸಕತೀ ಹೈ
ಅಬ ಚಿರಾಗೋಂ ಕೋ ಬಹುತ ದೇರ ತಕ ಜಲನಾ ಹೋಗಾ

ಪರ ಸಂಭಲನಾ ತೋ ಜರೂರೀ ಹೈ, ಸಂಭಲ ಜಾಏಂಗೇ
ಪಹಲೇ ಖೂಂಖಾರ ಇರಾದೋಂ ಕೋ ಸಂಭಲನಾ ಹೋಗಾ

ಹಮ ಹದೋಂ ಮೇಂ ರಹೇ ಬೇಹದ, ಯಹ ಸಹೀ ಹೈ ಲೇಕಿನ
ಅಪನೀ ಸರಹದ ಪೇ ಮಗರ ರೋಜ ಟಹಲನಾ ಹೋಗಾ

ಜೋ ಹಮಾರೇ ಲಿಏ ಸಾಜಿಶ ಮೇಂ ರಚೇ ದುನಿಯಾ ನೇ
ಉನ ಖಿಲೌನೋಂ ಸೇ ನಹೀಂ ದಿಲ ಕಾ ಬಹಲನಾ ಹೋಗಾ

ಇಕ ಜರೂರತ ಹೈ ಮೇರೀ ಕೌಮ ಕಾ ಜಿನ್ದಾ ರಹನಾ
ಮೌತ ಕೇ ಖೂಫಿಯಾ ಪಂಜೋಂ ಸೇ ನಿಕಲನಾ ಹೋಗಾ

ದೇಶ ಕೇ ಪ್ರೇಮ ಕಾ ಹಮ ಜಾಮ ಪಿಯೇಂ, ಖೂಬ ಪಿಯೇಂ,
ಜಲನೇ ವಾಲೋಂ ಕೋ ಫಕತ ಹಾಥ ಹೀ ಮಲನಾ ಹೋಗಾ।
00

ಡಾ. ಶೇರಜಂಗ ಗರ್ಗ ಹಿಂದೀ ಕೇ ಜಾನೇ-ಮಾನೇ ಕವಿ, ಗಜಲಕಾರ ವ ವ್ಯಂಗ್ಯಕಾರ ಹೈಂ। ಗಜಲ ಕೀ ಸದಿಯೋಂ ಪುರಾನೀ ಪರಮ್ಪರಾ ಕೋ ಹಿಂದೀ ಸೇ ಜೋಡನೇ ಮೇಂ ಹಿಂದೀ ಕೇ ಜಿನ ಶೀರ್ಷ ಕವಿಯೋಂ ಕಾ ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ ಯೋಗದಾನ ರಹಾ ಹೈ, ಉನಮೇಂ ಡಾ. ಶೇರಜಂಗ ಗರ್ಗ ಏಕ ಪ್ರಮುಖ ನಾಮ ಮಾನಾ ಜಾತಾ ಹೈ। ಇನಕೀ ಗಜಲೇಂ ಅಪನೇ ಸಮಯ ಔರ ಸಮಾಜ ಕೀ ನಬ್ಜ ಪರ ಹಾಥ ರಖತೀ ಹೈಂ ಇಸಲಿಏ ಇನಕೇ ಅನೇಕ ಶೇ'ರ ಜಬಾನ ಪರ ಬಹುತ ಆಸಾನೀ ಸೇ ಚಢ ಜಾತೇ ಹೈಂ। ಡಾ. ಗರ್ಗ ಅಪನೇ ವ್ಯಂಗ್ಯೋಂ ಔರ ಬಾಲ ರಚನಾಓಂ ಕೇ ಲಿಏ ಭೀ ಬಖೂಬೀ ಜಾನೇ ಜಾತೇ ಹೈಂ। 'ಚನ್ದ ತಾಜಾ ಗುಲಾಬ ತೇರೇ ನಾಮ' ಔರ 'ಕ್ಯಾ ಹೋ ಗಯಾ ಕಬೀರೋಂ ಕೋ' ಇನಕೇ ಬಹು ಚರ್ಚಿತ ಗಜಲ ಸಂಗ್ರಹ ಹೈಂ। 'ಬಾಜಾರ ಸೇ ಗುಜರಾ ಹೂಂ' ಔರ 'ದೌರಾ ಅನ್ತರ್ಯಾಮೀ ಕಾ'(ವ್ಯಂಗ್ಯ), ತಥಾ 'ಗುಲಾಬೋಂ ಕೀ ಬಸ್ತೀ', 'ಶರಾರತ ಕಾ ಮೌಸಮ', 'ಸುಮನ ಬಾಲ ಗೀತ', 'ಅಕ್ಷರ ಗೀತ', 'ಭಾಲೂ ಕೀ ಹಡತಾಲ'(ಬಾಲ ಸಾಹಿತ್ಯ) ಆದಿ ಪರ ಇನಕೀ ಪ್ರಮುಖ ಪುಸ್ತಕೇಂ ಹೈಂ। ಇಸಕೇ ಅತಿರಿಕ್ತ ಗೀತ ವ ಗಜಲ ವಿಧಾ ಪರ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕೋಂ ಕಾ ಸಂಪಾದನ ಕಾರ್ಯ ಭೀ ಕಿಯಾ ಹೈ।
ಸಮ್ಪರ್ಕ : ಏಚ-43(ಭೂತಲ), ಸಾಉಥ ಏಕ್ಸಟೇಂಶನ (ಪಾರ್ಟ-2), ನಈ ದಿಲ್ಲೀ-110049, ದೂರಭಾಷ : 9811993230

ವಾಟಿಕಾ - ಜೂನ 2009

“ವಾಟಿಕಾ” – ಸಮಕಾಲೀನ ಕವಿತಾ ಕೇ ಇಸ ಉಪವನ ಮೇಂ ಭ್ರಮಣ ಕರತೇ ಹುಏ ಅಭೀ ತಕ ಆಪ ಅನಾಮಿಕಾ, ಭಗವತ ರಾವತ, ಅಲಕಾ ಸಿನ್ಹಾ, ರಂಜನಾ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ, ಹರಕೀರತ ಕಲಸೀ ‘ಹಕೀರ’, ಸುರೇಶ ಯಾದವ, ರಾಮೇಶ್ವರ ಕಾಮ್ಬೋಜ ‘ಹಿಮಾಂಶು’ ಕೀ ಕವಿತಾಏಂ ಔರ ರಾಜೇಶ ರೇಡ್ಡೀ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಶಂಕರ ವಾಜಪೇಯೀ, ರಾಮಕುಮಾರ ಕೃಷಕ, ಆಲೋಕ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಔರ ಸುರೇನ್ದ್ರ ಶಜರ ಕೀ ಗಜಲೇಂ ಪಢ ಚುಕೇ ಹೈಂ। ಇಸೀ ಶ್ರೃಂಖಲಾ ಕೀ ಅಗಲೀ ಕಡೀ ಕೇ ರೂಪ ಮೇಂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೈಂ- ಏಕ ಔರ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಯುವಾ ಶಾಯರ ಅನಿಲ ಮೀತ ಕೀ ದಸ ಚುನಿಂದಾ ಗಜಲೇಂ।

ದಸ ಗಜಲೇಂ – ಅನಿಲ ಮೀತ
ಗಜಲೋಂ ಕೇ ಸಾಥ ಸಭೀ ಚಿತ್ರ : ಅವಧೇಶ ಮಿಶ್ರ

1

ಜಿಸಕೀ ಜಿತನೀ ಉಡಾನ ಬಾಕೀ ಹೈ
ಉತನಾ ಹೀ ಆಸಮಾನ ಬಾಕೀ ಹೈ

ರಾಜ ಆಂಖೋಂ ಸೇ ಖುಲ ಗಯಾ ಹೈ ಮಗರ
ದಿಲ ಮೇಂ ಅಬ ಭೀ ಗುಮಾನ ಬಾಕೀ ಹೈ

ಮೇರೇ ಹಕ ಮೇಂ ಹೀ ಫೈಸಲಾ ಹೋಗಾ
ಯೇ ಅಭೀ ಇಮ್ತಿಹಾನ ಬಾಕೀ ಹೈ

ವಾರ ತೀರೋಂ ಕೇ ಸಬ ಗಏ ಖಾಲೀ
ಹಾಥ ಮೇಂ ಬಸ ಕಮಾನ ಬಾಕೀ ಹೈ

ಸಾರೀ ದುನಿಯಾ ತೋ ದೇಖ ಲೀ ಹಮನೇ
ಇಕ ಮುಕಮ್ಮಲ ಜಹಾನ ಬಾಕೀ ಹೈ

ಅಬ ತೋ ಆಜಾ ಕಿ ಮೇರೀ ಆಂಖೋಂ ಮೇಂ
ಔರ ಥೋಡೀ-ಸೀ ಜಾನ ಬಾಕೀ ಹೈ

ಬಾತ ಕರತಾ ರಹೇಗಾ ಹಕ ಕೀ 'ಮೀತ'
ಜಬ ತಲಕ ತನ ಮೇಂ ಜಾನ ಬಾಕೀ ಹೈ।

2

ಫಾಸಲಾ ಕಮ ಅಗರ ನಹೀಂ ಹೋತಾ
ಫೈಸಲಾ ಉಮ್ರ ಭರ ನಹೀಂ ಹೋತಾ

ಕೌನ ಸುನತಾ ಮೇರೀ ಕಹಾನೀ ಕೋ
ಜಿಕ್ರ ತೇರಾ ಅಗರ ನಹೀಂ ಹೋತಾ

ಬಾತ ತರ್ಕೇ-ವಫಾ ಕೇ ಬಾದ ಕರೂಂ
ಹೌಸಲಾ ಅಬ ಮಗರ ನಹೀಂ ಹೋತಾ

ಕೈಸೇ ಸಮಝಾಊಂ ಮೈಂ ತುಝೇ ಐ ದಿಲ
ಸಾಮರೀ¹ ಹರ ಶಜರ ನಹೀಂ ಹೋತಾ

ತೇರೀ ರಹಮತ ಕಾ ಜಿಸಪೇ ಸಾಯಾ ಹೋ
ಖುದ ಸೇ ವೋ ಬೇಖಬರ ನಹೀಂ ಹೋತಾ

ಕೌನ ಕಹತಾ ಹೈ ಜಿನ್ದಗಾನೀ ಕಾ
ರಾಸ್ತಾ ಪುರಖತರ ನಹೀಂ ಹೋತಾ

'ಮೀತ' ಮಿಲತೇ ಹೈಂ ರಾಹಬರ ತೋ ಬಹುತ
ಪರ ಕೋಈ ಹಮಸಫರ ನಹೀಂ ಹೋತಾ।
1- ಫಲ ದೇನೇವಾಲಾ

೩

ರುಕನಾ ಇಸಕೀ ರೀತ ನಹೀಂ ಹೈ
ವಕ್ತ ಕಿಸೀ ಕಾ ಮೀತ ನಹೀಂ ಹೈ

ಜಬಸೇ ತನ್ಹಾ ಛೋಡ ಗಏ ವೋ
ಜೀವನ ಮೇಂ ಸಂಗೀತ ನಹೀಂ ಹೈ

ಮಾನಾ ಛಲ ಸೇ ಜೀತ ಗಏ ತುಮ
ಜೀತ ಮಗರ ಯೇ ಜೀತ ನಹೀಂ ಹೈ

ಜಿಸಕೋ ಸುನಕರ ಝೂಮ ಉಠೇ ದಿಲ
ಐಸಾ ಕೋಈ ಗೀತ ನಹೀಂ ಹೈ

ಜಾನೇ ಕಿಸಕಾ ಶ್ರಾಪ ಫಲಾ ಹೈ
ಸಪನೋಂ ಮೇಂ ಭೀ 'ಮೀತ' ನಹೀಂ ಹೈ।

೪

ಸಿರ್ಫ ಹೈರತ ಸೇ ಜಮಾನಾ ದೇಖತಾ ರಹ ಜಾಏಗಾ
ಬಾದ ಮರನೇ ಕೇ ಕಹಾಂ ಕಿಸಕಾ ಪತಾ ರಹ ಜಾಏಗಾ

ಅಪನೇ ಅಪನೇ ಹೌಸಲೇ ಕೀ ಬಾತ ಸಬ ಕರತೇ ರಹೇ
ಯೇ ಮಗರ ಕಿಸಕೋ ಪತಾ ಥಾ ಸಬ ಧರಾ ರಹ ಜಾಏಗಾ

ತುಮ ಸಿಯಾಸತ ಕೋ ಹಸೀಂ ಸಪನಾ ಬನಾ ಲೋಗೇ ಅಗರ
ಫಿರ ತುಮ್ಹೇಂ ಜೋ ಭೀ ದಿಖೇಗಾ ಕ್ಯಾ ನಯಾ ರಹ ಜಾಏಗಾ

ಮಂಜಿಲೋಂ ಕೀ ಜುಸ್ತಜೂ ಮೇಂ ಬಢ ರಹಾ ಹೈ ಹರ ಕೋಈ
ಮಂಜಿಲೇಂ ಗರ ಮಿಲ ಗಈಂ ತೋ ಬಾಕೀ ಕ್ಯಾ ರಹ ಜಾಏಗಾ

'ಮೀತ' ಜಬ ಪಹಚಾನ ಲೋಗೇ ದರ್ದ ದಿಲ ಕೇ ಘಾವ ಕಾ
ಫಿರ ಕಹಾಂ ದೋನೋಂ ಮೇಂ ಕೋಈ ಫಾಸಲಾ ರಹ ಜಾಏಗಾ।

೫

ದಿಲ ಮೇರಾ ತೇರೀ ರಹಗುಜರ ಮೇಂ ನಹೀಂ
ಫಾಸಲಾ ಅಬ ಮೇರೀ ನಜರ ಮೇಂ ನಹೀಂ

ಮೇರಾ ಸಾಯಾ ಮೇರೀ ನಜರ ಮೇಂ ನಹೀಂ
ಕೋಈ ಸಾಥೀ ಭೀ ಅಬ ಸಫರ ಮೇಂ ನಹೀಂ

ಯೇ ಮುಕದ್ದರ ಮಿಲೇ, ಮಿಲೇ ನ ಮಿಲೇ
ಚಾಹ ಮಂಜಿಲ ಕೀ ಕಿಸ ಬಶರ ಮೇಂ ನಹೀಂ

ದಿನ ಢಲಾ ಹೈ ಕಿ ರಾತ ಬಾಕೀ ಹೈ
ತಾಬ ಇತನೀ ಭೀ ಅಬ ನಜರ ಮೇಂ ನಹೀಂ

ಜಾನೇ ಕಿಸ ಸಮ್ತ ಬಢ ರಹೇ ಹೈಂ ಕದಮ
ಹೋಶ ಇತನಾ ಭೀ ಅಬ ಸಫರ ಮೇಂ ನಹೀಂ

ಖೇಲತಾ ಹೂಂ ಹರ ಏಕ ಮುಶ್ಕಿಲ ಸೇ
ಹೌಸಲಾ ಕ್ಯಾ ಮೇರೇ ಜಿಗರ ಮೇಂ ನಹೀಂ

ಢೂಂಢತಾ ಫಿರ ರಹಾ ಹೂಂ ಮುದ್ದತ ಸೇ
'ಮೀತ' ಮಿಲತಾ ಕಿಸೀ ನಗರ ಮೇಂ ನಹೀಂ।

೬

ಮುಹಬ್ಬತ ಮೇಂ ಅಬ ರಂಗ ಆನೇ ಲಗಾ ಹೈ
ಕಿ ವೋ ಮುಝಸೇ ನಜರೇಂ ಚುರಾನೇ ಲಗಾ ಹೈ

ಯಕೀಕನ ಯಕೀಂ ಡಗಮಗಾನೇ ಲಗಾ ಹೈ
ಮುಝೇ ಫಿರ ಸೇ ವೋ ಆಜಮಾನೇ ಲಗಾ ಹೈ

ಜೋ ವಾದಾ ಕಿಯಾ ಹೈ ನಿಭಾ ನ ಸಕೋಗೇ
ಯೇ ಚೇಹರಾ ತುಮ್ಹಾರಾ ಬತಾನೇ ಲಗಾ ಹೈ

ಜಿಸೇ ಲಾಕೇ ಸಾಹಿಲ ಪೇ ಛೋಡಾ ಥಾ ಹಮನೇ
ವೋ ತೂಫಾಂ ಸರ ಕೋ ಉಠಾನೇ ಲಗಾ ಹೈ

ಖುದಾ ಜಾನೇ ಕ್ಯಾ ದೇಖಾ ದಿಲ ನೇ ಅಚಾನಕ
ವೇ ಕ್ಯೋಂ ಛೋಡಕರ ಮುಝಕೋ ಜಾನೇ ಲಗಾ ಹೈ

ಜಿಸೇ ನಾಜ ಕಲ ತಕ ರಹಾ ದೋಸ್ತೀ ಪರ
ವಹೀ ದುಶ್ಮನೀ ಅಬ ನಿಭಾನೇ ಲಗಾ ಹೈ

ಮೇರೇ 'ಮೀತ' ಮುಝ ಪರ ಭರೋಸಾ ನಹೀಂ ಕ್ಯಾ
ಜೋ ತೂ ರಾಜ ಅಪನಾ ಛುಪಾನೇ ಲಗಾ ಹೈ।

೭

ಫಿರ ಉಸನೇ ಆಜ ಮುಝಕೋ ಹೈರಾನ ಕರ ದಿಯಾ ಹೈ
ಮೇರೇ ಹೀ ಘರ ಮೇಂ ಮುಝಕೋ ಮೇಹಮಾನ ಕರ ದಿಯಾ ಹೈ

ಪಹಲೇ ನಜರ ಮಿಲೇಗೀ ಫಿರ ವಾರದಾತ ಹೋಗೀ
ಕಾತಿಲ ನೇ ಆಜ ಖುಲಕರ ಐಲಾನ ಕರ ದಿಯಾ ಹೈ

ನಜರೋಂ ಸೇ ದೂರ ಮೇರೀ ಜಿಸಕಾ ಅಸರ ನ ಹೋಗಾ
ಇತನಾ ಹಸೀನ ಮುಝ ಪರ ಏಹಸಾನ ಕರ ದಿಯಾ ಹೈ

ಮರಹಮ ಭೀ ಅಬ ಲಗಾಊಂ ತೋ ಫೈಜ ಕುಛ ನ ಹೋಗಾ
ಜಖ್ಮೀ ಹರ ಏಕ ದಿಲ ಕಾ ಅರಮಾನ ಕರ ದಿಯಾ ಹೈ

ತೇರೀ ಹಯಾತ ಬನ ಕರ ದುನಿಯಾ ಮೇಂ ಕೌನ ಆಯಾ
ದಿಲ ಕಿಸನೇ 'ಮೀತ' ತುಝಪರ ಕುರ್ಬಾನ ಕರ ದಿಯಾ ಹೈ।

೮

ಹಾದಸಾ ಗರ ಹುಆ ನಹೀಂ ಹೋತಾ
ಆದಮೀ ವೋ ಬುರಾ ನಹೀಂ ಹೋತಾ

ಆದಮೀ ಆದಮೀ ಸೇ ಡರತಾ ಹೈ
ಖೌಫ ದಿಲ ಸೇ ಜುದಾ ನಹೀಂ ಹೋತಾ

ಕಬ ಕಿಧರ ಸೇ ಕಹಾಂ ಕೋ ಜಾನಾ ಹೈ
ಆದಮೀ ಕೋ ಪತಾ ನಹೀಂ ಹೋತಾ

ಕೋಈ ಇಮದಾದ ಹೀ ನಹೀಂ ಕರತಾ
ಮೇಹರಬಾಂ ಗರ ಖುದಾ ನಹೀಂ ಹೋತಾ

ಕಾಶ ತೇರೀ ಪರೇಶಾಂ ಜುಲ್ಫೋಂ ಕೋ
ಶಾನೇ ತಕ ನೇ ಛುಆ ನಹೀಂ ಹೋತಾ

ಜೋ ಜುಬಾಂ ಸೇ ತುಮ್ಹಾರೀ ನಿಕಲಾ ಥಾ
ಕಾಶ, ಮೈಂನೇ ಸುನಾ ನಹೀಂ ಹೋತಾ

ಕೌನ ಜಾನೇ ನಜರ ಸೇ ಉನಕೀ 'ಮೀತ'
ದೂರ ಕ್ಯೋಂ ಆಈನಾ ನಹೀಂ ಹೋತಾ।

೯

ಮೇರೀ ಬಾನೀ ಖುದ ಬೋಲೇಗೀ ಆಜ ನಹೀಂ ತೋ ಕಲ
ಖಾಮೋಶೀ ಭೀ ಲಬ ಖೋಲೇಗೀ ಆಜ ನಹೀಂ ತೋ ಕಲ

ಅಲಸಾಯೀ ಆಂಖೇಂ ಖೋಲೇಗೀ ಆಜ ನಹೀಂ ತೋ ಕಲ
ಮನ ಕೀ ಕೋಯಲಿಯಾ ಬೋಲೇಗೀ ಆಜ ನಹೀಂ ತೋ ಕಲ

ಹರದಮ ಡರಕರ ರಹನಾ ಇಸಕೋ ಕಹಾಂ ಗವಾರಾ ಹೈ
ಹಿಮ್ಮತ ಅಪನೇ ಪರ ತೌಲೇಗೀ ಆಜ ನಹೀಂ ತೋ ಕಲ

ಅಪನೇಪನ ಕೀ ತರ್ಜ ತುಮ್ಹಾರೀ ಮೇರೇ ಜೀವನ ಮೇಂ
ರಂಗ ಮುಹಬ್ಬತ ಕಾ ಘೋಲೇಗೀ ಆಜ ನಹೀಂ ತೋ ಕಲ

'ಮೀತ' ತುಝೇ ಆವಾರಾ ಕಹನೇ ವಾಲೀ ಯೇ ದುನಿಯಾ
ತೇರೇ ಪೀಛೇ ಖುದ ಹೋ ಲೇಗೀ ಆಜ ನಹೀಂ ತೋ ಕಲ।

೧೦

ವೋ ಯಕೀನನ ಹೀ ಹರ ಏಕ ದಿಲ ಮೇಂ ಖುಶೀ ಭರ ಜಾಏಗಾ
ಜೋ ಅಂಧೇರೀ ಬಸ್ತಿಯೋಂ ಮೇಂ ರೌಶನೀ ಕರ ಜಾಏಗಾ

ದೌರ ಜುಲ್ಮೋಂ ಕಾ ಅಗರ ರೋಕಾ ಗಯಾ ನ ದೋಸ್ತೋ
ಆದಮೀ ಖುದ ಆದಮೀ ಕೇ ನಾಮ ಸೇ ಡರ ಜಾಏಗಾ

ಶರ್ಮ ಯೂಂ ನೀಲಾಮ ಹೋನೇ ಆ ಗಈ ಬಾಜಾರ ಮೇಂ
ಶರ್ಮ ಗರ ಬಾಕೀ ರಹೀ ತೋ ಆದಮೀ ಮರ ಜಾಏಗಾ

ಲೂಟತಾ ಫಿರತಾ ಹೈ ಸಬಕೋ ತೀರಗೀ ಕೇ ನಾಮ ಪರ
ದೇಖನಾ ವೋ ರೌಶನೀ ಕೇ ನಾಮ ಸೇ ಡರ ಜಾಏಗಾ

ದಿಲ ದುಖಾನಾ, ಆಹ ಭರನಾ ಔರ ರೋನಾ ದೋಸ್ತೋ
'ಮೀತ' ಸಾ ಆಶಿಕ ಜಹಾಂ ಮೇಂ ಜೀತೇ ಜೀ ಮರ ಜಾಏಗಾ।
00

ಅನಿಲ ಮೀತ
ಜನ್ಮ : 6 ಮಾರ್ಚ 1962
ಶಿಕ್ಷಾ : ಬೀ ಕಾಮ(ಪಾಸ), ದಿಲ್ಲೀ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ
ಸಂಪಾದನ : ‘ಹಸ್ತಾಕ್ಷರ ಸಮಯ ಕೇ ವಕ್ಷ ಪರ’, ‘ಕ್ಷಿತಿಜ ಕೀ ದಹಲೀಜ ಪರ’।
ಸಂಕಲಿತ : ‘ಅನುಭೂತಿ ಸೇ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ತಕ’, ‘ಗಜಲ ದುಷ್ಯಂತ ಕೇ ಬಾದ’, ‘ಪರಿಚಯ ಕೇ ಸ್ವರ’ ಆದಿ।
ಅನ್ಯ : ಅನೇಕ ಪತ್ರ-ಪತ್ರಿಕಾಓಂ ಮೇಂ ಲೇಖ, ಕಹಾನಿಯಾಂ ಔರ ಗಜಲೇಂ ಪ್ರಕಾಶಿತ। ಮಂಚೋಂ, ಗೋಷ್ಠಿಯೋಂ ಮೇಂ ಕಾವ್ಯಪಾಠ, ಆಕಾಶವಾಣೀ ಕೇ ವಿಭಿನ್ನ ಚೈನಲೋಂ ಸೇ ಕವಿತಾ ಪಾಠ ಏವಂ ವಾರ್ತಾ ಆದಿ ಕಾ ಪ್ರಸಾರಣ, ಪರಿಚಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷದ್ ಮೇಂ ಮಹಾಸಚಿವ ಕೇ ರೂಪ ಮೇಂ ಕಾರ್ಯರತ ರಹಕರ ಮಾಸಿಕ ಗೋಷ್ಠಿಯೋಂ ಕಾ ಸಂಚಾಲನ ಏವಂ ಸಂಯೋಜನ।
ಸಂಪ್ರತಿ : ಪಂಜಾಬ ನೇಶನಲ ಬೈಂಕ ಕೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯ, ನಈ ದಿಲ್ಲೀ ಮೇಂ ಕಾರ್ಯರತ।
ಸಂಪರ್ಕ : ಬೀ-43 ಏ, ಶಿವಾಜೀ ಏನ್ಕ್ಲೇವ, ಶಿವಾಜೀ ಕಾಲೇಜ ಕೇ ಪೀಛೇ, ರಾಜೌರೀ ಗಾರ್ಡನ, ನಈ ದಿಲ್ಲೀ-110027
ಫೋನ : 98101-46454, 98185-55511

ವಾಟಿಕಾ - ಅಪ್ರೈಲ 2009

“ವಾಟಿಕಾ” – ಸಮಕಾಲೀನ ಕವಿತಾ ಕೇ ಇಸ ಉಪವನ ಮೇಂ ಭ್ರಮಣ ಕರತೇ ಹುಏ ಅಭೀ ತಕ ಆಪ ಅನಾಮಿಕಾ, ಭಗವತ ರಾವತ, ಅಲಕಾ ಸಿನ್ಹಾ, ರಂಜನಾ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ, ಹರಕೀರತ ಕಲಸೀ ‘ಹಕೀರ’, ಸುರೇಶ ಯಾದವ, ರಾಮೇಶ್ವರ ಕಾಮ್ಬೋಜ ‘ಹಿಮಾಂಶು’ ಕೀ ಕವಿತಾಏಂ ಔರ ರಾಜೇಶ ರೇಡ್ಡೀ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಶಂಕರ ವಾಜಪೇಯೀ, ರಾಮಕುಮಾರ ಕೃಷಕ ಔರ ಆಲೋಕ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಕೀ ಗಜಲೇಂ ಪಢ ಚುಕೇ ಹೈಂ। ಇಸೀ ಶ್ರೃಂಖಲಾ ಕೀ ಅಗಲೀ ಕಡೀ ಕೇ ರೂಪ ಮೇಂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೈಂ- ಉರ್ದೂ-ಹಿನ್ದೀ ಕೇ ಏಕ ಔರ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಶಾಯರ ಸುರೇನ್ದ್ರ ಶಜರ ಕೀ ದಸ ಗಜಲೇಂ। ಯೋಂ ತೋ ಸುರೇನ್ದ್ರ ಶಜರ ಕೀ ಗಜಲೇಂ ಕವಿ-ಸಮ್ಮೇಲನೋಂ ಔರ ಮುಶಾಯರೋಂ ಮೇಂ ನಿರಂತರ ಸುನನೇ ಕೋ ಮಿಲತೀ ರಹೀ ಹೈಂ ಔರ ಅಚ್ಛೀ ಶಾಯರೀ ಕೇ ಕದ್ರದಾನೋಂ ದ್ವಾರಾ ಸರಾಹೀ ಭೀ ಜಾತೀ ರಹೀ ಹೈಂ, ಲೇಕಿನ ವರ್ಷ 1992 ಔರ 2005 ಮೇಂ ಪ್ರಕಾಶಿತ ಉನಕೇ ಗಜಲ ಸಂಗ್ರಹ “ಶಜರ-ಏ-ಸದಾ” ಔರ “ರೇತ ಕೀ ದೀವಾರ” ನೇ ಶಾಯರೀ ಕೇ ಸುಧೀ ಪಾಠಕೋಂ ಕಾ ಧ್ಯಾನ ವಿಶೇಷ ರೂಪ ಸೇ ಅಪನೀ ಓರ ಖೀಂಚಾ । “ವಾಟಿಕಾ” ಮೇಂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯೇ ದಸ ಚುನಿಂದಾ ಗಜಲೇಂ ಉನಕೇ ಗಜಲ ಸಂಗ್ರಹ “ರೇತ ಕೀ ದೀವಾರ” ಸೇ ಹೀ ಲೀ ಗಈ ಹೈಂ।


ದಸ ಗಜಲೇಂ – ಸುರೇನ್ದ್ರ ಶಜರ

ಗಜಲೋಂ ಕೇ ಸಾಥ ಸಭೀ ಚಿತ್ರ : ಅವಧೇಶ ಮಿಶ್ರ

1

ಖೂನೇ -ದಿಲ ಖೂನೇ-ಜಿಗರ ಪಡತಾ ಹೈ ಪೀನಾ ಕ್ಯಾ ಕರೇಂ
ದಿನ-ಬ-ದಿನ ಮುಶ್ಕಿಲ ಹುಆ ಜಾತಾ ಹೈ ಜೀನಾ ಕ್ಯಾ ಕರೇಂ

ಲಡ ಕೇ ತೂಫಾನೋಂ ಮೇಂ ಹಮ ಅಕ್ಸರ ನಿಕಲ ಆತೇ ತೋ ಹೈಂ
ಸಾಹಿಲೋಂ ಪರ ಡೂಬ ಜಾತಾ ಹೈ ಸಫೀನಾ ಕ್ಯಾ ಕರೇಂ

ಜಬ ಕೋಈ ಹಸರತ ನಹೀಂ ರಹತೀ ತೋ ರಹತಾ ಹೈ ಸುಕೂಂ
ಹಸರತೇಂ ದುಶ್ವಾರ ಕರ ದೇತೀ ಹೈಂ ಜೀನಾ ಕ್ಯಾ ಕರೇಂ

ಇಸಸೇ ಪಹಲೇ ಕಿ ಗಿಲಾ ಕರತೇ ಜಫಾ ಕಾ ಉನ ಸೇ ಹಮ
ಆ ಗಯಾ ಹೈ ಉನಕೇ ಮಾಥೇ ಪರ ಪಸೀನಾ ಕ್ಯಾ ಕರೇಂ

ಚಾರ ಜಾನಿಬ ಸೇ ಮೇರೇ ದಿಲ ಕೋ ಹೈ ಗಮ ಘೇರೇ ಹುಏ
ಸೈಂಕಡೋಂ ತೂಫಾನ ಹೈಂ ಔರ ಇಕ ಸಫೀನಾ ಕ್ಯಾ ಕರೇಂ

ಜೋ ಭೀೀ ಕುಛ ಹೈ ಪಾಸ ಅಪನೇ ಐಶ-ಓ-ಇಶ್ರತ ಕೇ ಲಿಏ
ಜಿನ್ದಗಾನೀ ಕೇ ಬಖೀಲ ಹಾಥೋಂ ಸೇ ಛೀನಾ ಕ್ಯಾ ಕರೇಂ

ಉನ ಕೋ ಹಮ ಜೈಸೇ ಅದಬ ವಾಲೋಂ ಮೇಂ ಭೀ ರಹಕರ 'ಶಜರ'
ಬಾತ ಕರನೇ ಕಾ ನಹೀಂ ಆಯಾ ಕರೀನಾ ಕ್ಯಾ ಕರೇಂ

2

ಬಹಾರೋಂ ಮೇಂ ಕಭೀ ಐಸಾ ನಹೀಂ ಥಾ
ಶಜರ ಪೇ: ಏಕ ಭೀ ಪತ್ತಾ ನಹೀಂ ಥಾ

ಮೇರಾ ಉಸಸೇ ಕೋಈ ರಿಶ್ತಾ ನಹೀಂ ಥಾ
ಮಗರ ಐಸಾ ಕಭೀ ಲಗತಾ ನಹೀಂ ಥಾ

ಜಿಸೇ ಆದತ ನಹೀಂ ಥೀ ಮಹಫಿಲೋಂ ಕೀ
ವಹೀ ಇಕ ಆದಮೀ ತನ್ಹಾ ನಹೀಂ ಥಾ

ಸುಕೂಂ ಥಾ, ಪ್ಯಾರ ಥಾ ದಿಲ ಮೇಂ ವಫಾ ಥೀ
ಹಮಾರೇ ಪಾಸ ಜಬ ಪೈಸಾ ನಹೀಂ ಥಾ

ಉಸೇ ಅಪನೇ ಉಸೂಲೋಂ ಸೇ ಗರಜ ಥೀ
ಕಿಸೀ ಸೇ ಕೋಈ ಸಮಝೌತಾ ನಹೀಂ ಥಾ

ತಸವ್ವುರ ಮೇಂ ಹಜಾರೋಂ ಮಂಜಿಲೇಂ ಥೀಂ
ನಜರ ಮೇಂ ಏಕ ಭೀ ರಸ್ತಾ ನಹೀಂ ಥಾ

ವೋ: ಮೇರೀ ಖುಶ್ಕ ಆಂಖೇಂ ದೇಖತಾ ಥಾ
ಉಸೇ ತೂಫಾಂ ಕಾ ಅನ್ದಾಜಾ ನಹೀಂ ಥಾ

ಇಕ ಆಈನಾ ತೋ ಮೇರೇ ರೂಬರೂ ಥಾ
'ಶಜರ' ಉಸ ಮೇಂ ಕೋಈ ಚೇಹರಾ ನಹೀಂ ಥಾ

3

ದರ್ದ ಕೋ ದಿಲ ಕೇ ಪಾಸ ಮತ ರಖನಾ
ಖುದ ಕೋ ಇತನಾ ಉದಾಸ ಮತ ರಖನಾ

ಹರ ತರಫ ಆಗ ಹೈ ಹವಾಓೇಂ ಮೇಂ
ಅಪನೇ ಘರ ಮೇಂ ಕಪಾಸ ಮತ ರಖನಾ

ದೇಖಿಏ ಯೇ: ಸಫರ ಹೈ ಸಹರಾ ಕಾ
ಇಸ ಮೇಂ ದರಿಯಾ ಕೀ ಆಸ ಮತ ರಖನಾ

ಮುಫಲಿಸೋಂ ಕೀ ಹಂಸೀ ಉಡಾಏ ಜೋ
ತನ ಪೇ: ಐಸಾ ಲಿಬಾಸ ಮತ ರಖನಾ

ಶೇಖ ಸಾಹಬ ನಜರ ಸೇ ಪೀತೇ ಹೈಂ
ಉನಕೇ ಆಗೇ ಗಿಲಾಸ ಮತ ರಖನಾ

ಯಾ ಬಿಛಡನೇ ನ: ದೇ ಮುಝೇ, ಯಾ ಫಿರ
ಮೇರೇ ಮಿಲನೇ ಕೀ ಆಸ ಮತ ರಖನಾ

ಖುದ ಕೋ ಪಹಚಾನ ಭೀ ನ: ಪಾಓಗೇ
ಆಈನೇ ಆಸ- ಪಾಸ ಮತ ರಖನಾ

ತುಮ ಭಟಕತೇ ಫಿರೋಗೇ ಸಹರಾ ಮೇಂ
ಲಬ ಪೇ: ಇಸ ದರ್ಜಾ ಪ್ಯಾಸ ಮತ ರಖನಾ

4

ಉನಕೋ ಅಕ್ಸರ ನಜರ ನಹೀಂ ಆತೇ
ಟೂಟತೇ ಘರ ನಜರ ನಹೀಂ ಆತೇ

ಅಬ ಇನ್ಹೀಂ ಮೇಂ ಗುಜರ ಬಸರ ಕರ ಲೋ
ಇನಸೇ ಬೇಹತರ ನಜರ ನಹೀಂ ಆತೇ

ಜಬ ಸೇ ಪತ್ಥರ ಉಠಾ ಲಿಏ ಹಮ ನೇ
ಕಾಂಚ ಕೇ ಘರ ನಜರ ನಹೀಂ ಆತೇ

ಸರ ಝುಕಾನೇ ಕೀ ರಸ್ಮ ಆಮ ಹುಈ
ದಾರ¹ ಪೇ: ಸರ ನಜರ ನಹೀಂ ಆತೇ

ಅಜನಬೀ ಶಹ್ರ ಮೇಂ ಕಹಾಂ ಜಾತೇ
ತುಮ ಹಮೇಂ ಗರ ನಜರ ನಹೀಂ ಆತೇ

ಜಾನೇ ಕ್ಯಾ ಖೌಫ ಹೈ ಕಿ ಶಹ್ರ ಕೇ ಲೋಗ
ಘರ ಸೇ ಬಾಹರ ನಜರ ನಹೀಂ ಆತೇ

ಮಂಜಿಲೇಂ ಸಬ ಕೋ ಮಿಲ ರಹೀ ಹೈಂ 'ಶಜರ'
ಜಬ ಸೇ ರಹಬರ ನಜರ ನಹೀಂ ಆತೇ
1-ಫಾಂಸೀ

5

ಅಗರ ಹೋ ರಾಸ್ತಾ ಹಮವಾರ ತೋ ಸಫರ ಕೈಸಾ
ನ: ಆಏ ಬೀಚ ಮೇಂ ದೀವಾರ ತೋ ಸಫರ ಕೈಸಾ

ಭಟಕನಾ ಭೀ ಹೈ ಜರೂರೀ ಮುಸಾಫಿರೋಂ ಕೇ ಲಿಏ
ಮಿಲೇಂ ಜೋ ರಹನುಮಾ ಹರಬಾರ ತೋ ಸಫರ ಕೈಸಾ

ಮಜಾ ತೋ ತಬ ಹೈ ವೋ: ಆಂಖೇಂ ಬಿಛಾಏ ಬೈಠಾ ಹೋ
ವೋ: ಮುನ್ತಜಿರ¹ ನ: ಹೋ ಉಸ ಪಾರ ತೋ ಸಫರ ಕೈಸಾ

ಯೇ: ಕ್ಯಾ ಕಿ ಚಲತೇ ಗಏ ಔರ ಆ ಗಈ ಮಂಜಿಲ
ಲಗೇಂ ನ: ಠೋಕರೇಂ ದೋ ಚಾರ ತೋ ಸಫರ ಕೈಸಾ

ಬಜಾ² ಹೈ ಆರಜೂ ಮಂಜಿಲ ಕೀ ಭೀ 'ಶಜರ' ಲೇಕಿನ
ಚುಭೇ ನ: ಪಾಂವ ಮೇಂ ಕುಛ ಖಾರ ತೋ ಸಫರ ಕೈಸಾ
1-ಪ್ರತೀಕ್ಷಾ ಮೇಂ 2-ಉಚಿತ, ಸಚ।


6

ವೋ: ಶಖ್ಸ ಜಿಸ ನೇ ಮುಝೇ ಆಈನಾ ದಿಖಾಯಾ ಥಾ
ಖುದ ಉಸಕಾ ಚೇಹರಾ ಕಬ ಉಸಕೀ ನಜರ ಮೇಂ ಆಯಾ ಥಾ

ಕಿಸೀ ಭೀ ಖ್ವಾಬ ಕೀ ತಾಬೀರ ಮೇರೇ ಪಾಸ ನ: ಥೀ
ವೋ: ಚನ್ದ ಖ್ವಾಬ ಲಿಏ ಮೇರೇ ಪಾಸ ಆಯಾ ಥಾ

ಖುಲೀ ಜೋ ಆಂಖ ತೋ ದೀವಾರೇಂ ಗಿರ ಗಈಂ ಘರ ಕೀ
ಜೋ ಮೈಂನೇ ನೀಂದ ಕೀ ದಹಲೀಜ ಪರ ಬನಾಯಾ ಥಾ

ಜೋ ಮುಶ್ಕಿಲೋಂ ಕೇ ಸಫರ ಮೇಂ ಥಾ ಹಮಸಫರ ಮೇರಾ
ವೋ: ಕಾಈ ಔರ ನಹೀಂ ಥಾ ಮೇರಾ ಹೀ ಸಾಯಾ ಥಾ

ತುಮ್ಹಾರೇ ದಿಲ ಹೀ ಸೇ ಉತರೀ ನ: ಧೂಲ ರಂಜಿಶ ಕೀ
ತುಮ್ಹಾರೀ ಬಜ್ಮ ಮೇಂ ಸಬ ಕುಛ ಭುಲಾ ಕೇ ಆಯಾ ಥಾ

ಮೇರೇ ಲಬೋಂ ಪೇ: ಅಭೀ ತಕ ಹೈ ವೋ: ಹಂಸೀ ಸಾಕಿತ¹
ತಮಾಮ ಜಿನ್ದಗೀ ಜಿಸನೇ ಮುಝೇ ರೂಲಾಯಾ ಥಾ

ಸಿವಾ ಅಂಧೇರೋಂ ಕೇ ಕುಛ ಭೀ ನಹೀಂ ಮಿಲಾ ಜಿಸಸೇ
ಚಿರಾಗ ಬನ ಕೇ ಮೇರೀ ಜಿನ್ದಗೀ ಮೇಂ ಆಯಾ ಥಾ

ಜೋ ದೂಸರೋಂ ಕೇ ಘರೋಂ ಮೇಂ ಲಗಾಈ ಥೀ ಮೈಂನೇ
'ಶಜರ' ಉಸ ಆಗ ನೇ ಮೇರಾ ಭೀ ಘರ ಜಲಾಯಾ ಥಾ
1-ಠಹರೀ ಹುಈ।


7

ತುಮಸೇ ರಿಶ್ತಾ ಕಾಯಮ ರಖನಾ ಮುಶ್ಕಿಲ ಹೈ
ಅಂಗಾರೋಂ ಮೇಂ ಶಬನಮ ರಖನಾ ಮುಶ್ಕಿಲ ಹೈ

ಕಭೀ - ಕಭೀ ಅಚ್ಛೀ ಲಗತೀ ಹೈ ತನ್ಹಾಈ
ತನ್ಹಾ ಖುದ ಕೋ ಹರ ದಮ ರಖನಾ ಮುಶ್ಕಿಲ ಹೈ

ಜಿನ ಸೇ ತಾಜಾ ರಹತೀ ಹೈಂ ತೇರೀ ಯಾದೇಂ
ಉನ ಜಖ್ಮೋಂ ಪೇ: ಮರಹಮ ರಖನಾ ಮುಶ್ಕಿಲ ಹೈ

ಜಬ ಕೋಈ ಅಪನೀ ಹದ ಸೇ ಬಢ ಜಾತಾ ಹೈ
ಉನ ಹಾಲಾತ ಮೇಂ ಸಂಯಮ ರಖನಾ ಮುಶ್ಕಿಲ ಹೈ

ಹೈ ಆಸಾನ ಗಮೋಂ ಕೋ ಸಹನಾ ಮೇರೇ ಲಿಏ
ಔರ ಆಂಖೋಂ ಕೋ ಪುರನಮ ರಖನಾ ಮುಶ್ಕಿಲ ಹೈ

ವಕ್ತ ಕೇ ಸಾಥ ಬದಲ ಜಾತೀ ಹೈ ಫಜಾ 'ಶಜರ'
ಬಾಂಧ ಕೇ ಕೋಈ ಮೌಸಮ ರಖನಾ ಮುಶ್ಕಿಲ ಹೈ


8

ಕಭೀ ತೋ ದೋಸ್ತ ಕಭೀ ಗೈರ ಮಾನ ಲೇತಾ ಹೈ
ಕಹಾಂ ಕಹಾಂ ವೋ: ಮೇರಾ ಇಮ್ತೇಹಾನ ಲೇತಾ ಹೈ

ಜೋ ಹುಕ್ಮರಾಂ ಹೋ ದಲೀಲೇಂ ನಹೀಂ ಸುನಾ ಕರತೇ
ಜೋ ಉಸಕೇ ಹಕ ಮೇಂ ಹೋ ಉಸಕಾ ಬಯಾನ ಲೇತಾ ಹೈ

ತೋ ಮಿಲ ಕೇ ಕ್ಯೋಂ ನ ಉಸೇ ಬೇನಕಾಬ ಕರ ದೇಂ ಹಮ
ಜೋ ಅಪನೇ ಶಹ್ರ ಕಾ ಅಮ್ನ-ಓ-ಅಮಾನ ಲೇತಾ ಹೈ

ಚಲೋ ನಿಕಲ ಚಲೇಂ ಬಾರಿಶ ಕೇ ಖತ್ಮ ಹೋನೇ ತಕ
ಹಮಾರೇ ಕದಮೋಂ ಕೇ ಕೋಈ ನಿಶಾನ ಲೇತಾ ಹೈ

ಉಸೀ ಕೇ ದರ ಪೇ: ಚಲೇಂ ಚಲ ಕೇ ಬೈಠ ಜಾಏಂ 'ಶಜರ'
ದಿಲೋಂ ಕಾ ಹಾಲ ಜೋ ಚೇಹರೋಂ ಸೇ ಜಾನ ಲೇತಾ ಹೈ

9

ದಿಲ ಕೀ ದಹಲೀಜ ಪರ ಕದಮ ರಕ್ಖಾ
ಆ ಗಏ ತುಮ ಮೇರಾ ಭರಮ ರಕ್ಖಾ

ದೋಸ್ತೀ ಪ್ಯಾರ ಮೇಂ ಬದಲ ಜಾತೀ
ಮಿಲನಾ-ಜುಲನಾ ತುಮ್ಹೀಂ ನೇ ಕಮ ರಕ್ಖಾ

ತೇರೇ ಹೋಠೋಂ ಕೇ ಫೂಲ ತಾಜಾ ರಹೇಂ
ಅಪನೀ ಆಂಖೋಂ ಕೋ ಮೈಂನೇ ನಮ ರಕ್ಖಾ

ಶಾಯರೀ ಮೇಂ ನಿಖಾರ ಆಏಗಾ
ತುಮನೇ ಜಾರೀ ಅಗರ ಸಿತಮ ರಕ್ಖಾ

ಇಸ ಕರಮ ಕಾ ತೇರೇ ಜವಾಬ ನಹೀಂ
ಮೇರೇ ಹಿಸ್ಸೇ ಮೇಂ ಗಮ ಹೀ ಗಮ ರಕ್ಖಾ

ಖುದ-ಬ-ಖುದ ಸಹಲ¹ ಹೋ ಗಈ ಹೈ 'ಶಜರ'
ಮೈಂ ನೇ ಜಿಸ ರಾಹ ಮೇಂ ಕದಮ ರಕ್ಖಾ
1-ಸರಲ


10

ಗಮ ಕೋ ಅಶ್ಕೋಂ ಮೇಂ ಡುಬೋನೇ ದೇ ಮುಝೇ
ಆಜ ತೂ ಜೀ ಭರ ಕೇ ರೋನೇ ದೇ ಮುಝೇ

ಯಾ ಮುಝೇ ಕಾಂಟೋಂ ಕೀ ಆದತ ಡಾಲ ದೇ
ವರನಾ ಮಖಮಲ ಕೇ ಬಿಛೌನೇ ದೇ ಮುಝೇ

ತೂನೇ ಜಬ ಅಪನಾ ಬನಾನಾ ಹೀ ನಹೀಂ
ಜಿಸಕಾ ಹೋತಾ ಹೂಂ ಮೈಂ ಹೋನೇ ದೇ ಮುಝೇ

ಶುಕ್ರಿಯಾ ಐ ಮೌತ ತೇರಾ ಶುಕ್ರಿಯಾ
ಜಿನ್ದಗೀ ಕಾ ಬೋಝ ಢೋನೇ ದೇ ಮುಝೇ

ಮುಝ ಕೋ ತಾಬೀರೋಂ ಸೇ ಕುಛ ಮತಲಬ ನಹೀಂ
ಖ್ವಾಬ ತೂ ಲೇಕಿನ ಸಲೋನೇ ದೇ ಮುಝೇ

ಕಾಟ ಕರ ಯೇ: ಫಸಲ ನಫರತ ಕೀ 'ಶಜರ'
ಬೀಜ ಕುಛ ಉಲ್ಫತ ಕೇ ಬೋನೇ ದೇ ಮುಝೇ
00

ಸುರೇನ್ದ್ರ ಪಾಲ ಸಿಂಹ 'ಶಜರ'
ಜನ್ಮ : 5 ಅಕ್ತೂಬರ 1958
ಆಕಾಶವಾಣ ಸೇ ಅನುಬಂಧಿತ। 1986 ಮೇಂ ಪಹಲಾ ಮುಶಾಯರಾ ಕಮಾನೀ ಓಡಿಟೋರಿಯಮ, ನಈ ದಿಲ್ಲೀ ಮೇಂ ಪಢಾ। ದೇಶ ಕೇ ವಿಭಿನ್ನ ಶಹರೋಂ ಮೇಂ ಮುಶಾಯರೋಂ ಔರ ಕವಿ ಸಮ್ಮೇಲನೋಂ ಮೇಂ ಭಾಗ ಲಿಯಾ। 2005 ಮೇಂ ವಿದೇಶ ಮೇಂ ಕರಾಚೀ ಶಹರ ಮೇಂ ಆಯೋಜಿತ ಮುಶಾಯರೋಂ ಮೇಂ ಶಿರಕ್ತ ಕೀ। ಜೂನ 2008 ಮೇಂ ಸಾಉದೀ ಅರಬ (ಜೇದ್ದಾ ಏವಂ ರಿಯಾದ) ಮೇಂ ಹುಏ ಮುಶಾಯರೋಂ ಮೇಂ ಭಾಗ ಲಿಯಾ। 1992 ಮೇಂ ಪಹಲೀ ಕಿತಾಬ ''ಶಜರ-ಏ-ಸದಾ''(ಗಜಲ ಸಂಗ್ರಹ) ಹಿನ್ದೀ ಔರ ಉರ್ದೂ ಮೇಂ ಪ್ರಕಾಶಿತ। 2005 ಮೇಂ ದೂಸರೀ ಕಿತಾಬ ''ರೇತ ಕೀ ದೀವಾರ'' (ಗಜಲ ಸಂಗ್ರಹ) ಪ್ರಕಾಶಿತ ಹುಈ।

ಸಂಪ್ರತಿ - 1/158, ಸದರ ಬಾಜಾರ, ದಿಲ್ಲೀ ಕೈನ್ಟ-110010
ಫೋನ - 25693953, 9871557703

ವಾಟಿಕಾ (ದಿಸಂಬರ 2008)

“ವಾಟಿಕಾ” – ಸಮಕಾಲೀನ ಕವಿತಾ ಕೇ ಇಸ ಉಪವನ ಮೇಂ ಭ್ರಮಣ ಕರತೇ ಹುಏ ಅಭೀ ತಕ ಆಪ ಅನಾಮಿಕಾ, ಭಗವತ ರಾವತ, ಅಲಕಾ ಸಿನ್ಹಾ, ರಂಜನಾ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ, ಹರಕೀರತ ಕಲಸೀ ‘ಹಕೀರ’, ಸುರೇಶ ಯಾದವ, ರಾಮೇಶ್ವರ ಕಾಮ್ಬೋಜ ‘ಹಿಮಾಂಶು’ ಕೀ ಕವಿತಾಏಂ ಔರ ರಾಜೇಶ ರೇಡ್ಡೀ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಶಂಕರ ವಾಜಪೇಯೀ ಔರ ರಾಮಕುಮಾರ ಕೃಷಕ ಕೀ ಗಜಲೇಂ ಪಢ ಚುಕೇ ಹೈಂ। ಇಸೀ ಶ್ರೃಂಖಲಾ ಕೀ ಅಗಲೀ ಕಡೀ ಕೇ ರೂಪ ಮೇಂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೈಂ- ಸಮಕಾಲೀನ ಹಿಂದೀ ಕವಿತಾ ಕೇ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕವಿ-ಗಜಲಗೋ ಆಲೋಕ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಕೀ ದಸ ಗಜಲೇಂ। ಯೋಂ ತೋ ಆಲೋಕ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಕೀ ಗಜಲೇಂ ಹಿಂದೀ ಕೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪತ್ರ-ಪತ್ರಿಕಾಓಂ ಮೇಂ ನಿರಂತರ ಪ್ರಕಾಶಿತ ಹೋತೀ ರಹೀ ಹೈಂ ಔರ ಸರಾಹೀ ಜಾತೀ ರಹೀ ಹೈಂ, ಲೇಕಿನ ರಾಜಕಮಲ ಪ್ರಕಾಶನ, ನಈ ದಿಲ್ಲೀ ಸೇ ವರ್ಷ 2007 ಮೇಂ ಪ್ರಕಾಶಿತ ಉನಕೀ ಪಹಲೀ ಕವಿತಾ ಪುಸ್ತಕ “ಆಮೀನ” ನೇ ಕವಿತಾ ಕೇ ಸುಧೀ ಪಾಠಕೋಂ ಕಾ ಧ್ಯಾನ ವಿಶೇಷ ರೂಪ ಸೇ ಅಪನೀ ಓರ ಖೀಂಚಾ ಹೈ। “ಆಮೀನ” ಮೇಂ ಸಂಕಲಿತ ಗಜಲೋಂ, ನಜ್ಮೋಂ, ಗೀತೋಂ ಔರ ದೋಹೋಂ ಸೇ ಗುಜರತೇ ಹುಏ ಯಹ ಬಾತ ಬಡೀ ಶಿದ್ದತ ಸೇ ಪುಖ್ತಾ ಹೋತೀ ಹೈ ಕಿ ಯಹ ಶಾಯರ ಅಪನೇ ಸಮಯ ಕೇ ಯಥಾರ್ಥ ಪರ ಗಹರೀ ನಜರ ರಖತಾ ಹೈ ಔರ ಅಪನೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸರೋಕಾರೋಂ ಕೇ ಪ್ರತಿ ಬೇಹದ ಜಾಗರೂಕ ಹೈ। ಯಹೀ ನಹೀಂ, ಉಸಮೇಂ ಕವಿತಾ ಕೇ ಮಾಧ್ಯಮ ಸೇ ಅಪನೀ ಬಾತ ಕಹನೇ ಕೀ ಏಕ ಅಲಗ ಔರ ಅನೌಖೀ ಪ್ರತಿಭಾ ವಿದ್ಯಮಾನ ಹೈ। “ವಾಟಿಕಾ” ಮೇಂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯೇ ದಸ ಚುನಿಂದಾ ಗಜಲೇಂ ಉನಕೀ ಕವಿತಾ ಪುಸ್ತಕ “ಆಮೀನ” ಸೇ ಹೀ ಲೀ ಗಈ ಹೈಂ।

ದಸ ಗಜಲೇಂ - ಆಲೋಕ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ

ಏಕ

ಚಿಂತನ, ದರ್ಶನ, ಜೀವನ, ಸರ್ಜನ, ರೂಹ, ನಜರ ಪರ ಛಾಈ ಅಮ್ಮಾ
ಸಾರೇ ಘರ ಕಾ ಶೋರ- ಶರಾಬಾ, ಸೂನಾಪನ, ತನ್ಹಾಈ ಅಮ್ಮಾ

ಉಸನೇ ಖುದ ಕೋ ಖೋಕರ ಮುಝಮೇಂ ಏಕ ನಯಾ ಆಕಾರ ಲಿಯಾ ಹೈ
ಧರತೀ, ಅಂಬರ, ಆಗ, ಹವಾ, ಜಲ ಜೈಸೀ ಹೀ ಸಚ್ಚಾಈ ಅಮ್ಮಾ

ಘರ ಮೇಂ ಝೀನೇ-ರಿಶ್ತೇ ಮೈಂನೇ ಲಾಖೋಂ ಬಾರ ಉಧಡತೇ ದೇಖೇ
ಚುಪಕೇ-ಚುಪಕೇ ಕರ ದೇತೀ ಹೈ, ಜಾನೇ ಕಬ ತುರಪಾಈ ಅಮ್ಮಾ

ಸಾರೇ ರಿಶ್ತೇ- ಜೇಠ-ದುಪಹರೀ, ಗರ್ಮ-ಹವಾ, ಆತಿಶ, ಅಂಗಾರೇ,
ಝರನಾ, ದರಿಯಾ, ಝೀಲ, ಸಮಂದರ, ಭೀನೀ-ಸೀ ಪುರವಾಈ ಅಮ್ಮಾ

ಬಾಬೂಜೀ ಗುಜರೇ ಘರ ಮೇಂ ಸಾರೀ ಚೀಜೇಂ ತಕ್ಸೀಮ ಹುಈಂ,ತೋ-
ಮೈಂ ಸಬಸೇ ಖುಶಕಿಸ್ಮತ ನಿಕಲಾ, ಮೇರೇ ಹಿಸ್ಸೇ ಆಈ ಅಮ್ಮಾ।

ದೋ

ಘರ ಕೀ ಬುನಿಯಾದೇಂ, ದೀವಾರೇಂ, ಬಾಮೋ-ದರ ಥೇ ಬಾಬೂಜೀ
ಸಬಕೋ ಬಾಂಧೇ ರಖನೇ ವಾಲಾ ಖಾಸ ಹುನರ ಥೇ ಬಾಬೂಜೀ

ತೀನ ಮುಹಲ್ಲೋಂ ಮೇಂ ಉನ ಜೈಸೀ ಕದ-ಕಾಠೀ ಕಾ ಕೋಈ ನ ಥಾ
ಅಚ್ಛೇ-ಖಾಸೇ, ಊಂಚೇ-ಪೂರೇ, ಕದ್ದಾವರ ಥೇ ಬಾಬೂಜೀ

ಅಬ ತೋ ಉಸ ಸೂನೇ ಮಾಥೇ ಪರ ಕೋರೇಪನ ಕೀ ಚಾದರ ಹೈ
ಅಮ್ಮಾಜೀ ಕೀ ಸಾರೀ ಸಜಧಜ, ಸಬ ಜೇವರ ಥೇ ಬಾಬೂಜೀ

ಭೀತರ ಸೇ ಖಾಲಿಸ ಜಜ್ಬಾತೀ ಔರ ಊಪರ ಸೇ ಠೇಠ-ಪಿತಾ,
ಅಲಗ, ಅನೂಠಾ, ಅನಬೂಝಾ-ಸಾ, ಇಕ ತೇವರ ಥೇ ಬಾಬೂಜೀ

ಕಭೀ ಬಡಾ ಸಾ ಹಾಥ ಖರ್ಚ ಥೇ, ಕಭೀ ಹಥೇಲೀ ಕೀ ಸೂಜನ
ಮೇರೇ ಮನ ಕಾ ಆಧಾ ಸಾಹಸ, ಆಧಾ ಡರ ಥೇ ಬಾಬೂಜೀ।

ತೀನ

ಧಡಕತೇ, ಸಾಂಸ ಲೇತೇ, ರುಕತೇ, ಚಲತೇ, ಮೈಂನೇ ದೇಖಾ ಹೈ
ಕೋಈ ತೋ ಹೈ ಜಿಸೇ ಅಪನೇ ಮೇಂ ಪಲತೇ, ಮೈಂನೇ ದೇಖಾ ಹೈ

ತುಮ್ಹಾರೇ ಖೂನ ಸೇ ಮೇರೀ ರಗೋಂ ಮೇಂ ಖ್ವಾಬ ರೌಶನ ಹೈಂ
ತುಮ್ಹಾರೀ ಆದತೋಂ ಮೇಂ ಖುದ ಕೋ ಢಲತೇ, ಮೈಂನೇ ದೇಖಾ ಹೈ

ನ ಜಾನೇ ಕೌನ ಹೈ ಜೋ ಖ್ವಾಬ ಮೇಂ ಆವಾಜ ದೇತಾ ಹೈ
ಖುದ ಅಪನೇ ಆಪ ಕೋ ನೀಂದೋಂ ಮೇಂ ಚಲತೇ, ಮೈಂನೇ ದೇಖಾ ಹೈ

ಮೇರೀ ಖಾಮೋಶಿಯೋಂ ಮೇಂ ತೈರತೀ ಹೈಂ ತೇರೀ ಆವಾಜೇಂ
ತೇರೇ ಸೀನೇ ಮೇಂ ಅಪನಾ ದಿಲ ಮಚಲತೇ, ಮೈಂನೇ ದೇಖಾ ಹೈ

ಬದಲ ಜಾಏಗಾ ಸಬ ಕುಛ, ಬಾದಲೋಂ ಸೇ ಧೂಪ ಚಟಖೇಗೀ,
ಬುಝೀ ಆಂಖೋಂ ಮೇಂ ಕೋಈ ಖ್ವಾಬ ಜಲತೇ, ಮೈಂನೇ ದೇಖಾ ಹೈ

ಮುಝೇ ಮಾಲೂಮ ಹೈ ಉನಕೀ ದುಆಏಂ ಸಾಥ ಚಲತೀ ಹೈಂ
ಸಫರ ಕೀ ಮುಶ್ಕಿಲೋಂ ಕೋ ಹಾಥ ಮಲತೇ, ಮೈಂನೇ ದೇಖಾ ಹೈ।

ಚಾರ

ಝಿಲಮಿಲಾತೇ ಹುಏ ದಿನ ರಾತ ಹಮಾರೇ ಲೇಕರ
ಕೌನ ಆಯಾ ಹೈ ಹಥೇಲೀ ಪೇ’ ಸಿತಾರೇ ಲೇಕರ

ಹಮ ಉಸೇ ಆಂಖೋಂ ಕೀ ದೇಹರೀ ನಹೀಂ ಚಢನೇ ದೇತೇ
ನೀಂದ ಆತೀ ನ ಅಗರ ಖ್ವಾಬ ತುಮ್ಹಾರೇ ಲೇಕರ

ರಾತ ಲಾಈ ಹೈ ಸಿತಾರೋಂ ಸೇ ಸಜೀ ಕಂದೀಲೇಂ
ಸರನಿಗೂಂ¹ ದಿನ ಹೈ ಧನಕ ವಾಲೇ ನಜಾರೇ ಲೇಕರ

ಏಕ ಉಮ್ಮೀದ ಬಡೀ ದೂರ ತಲಕ ಜಾತೀ ಹೈ
ತೇರೀ ಆವಾಜ ಕೇ ಖಾಮೋಶ ಇಶಾರೇ ಲೇಕರ

ರಾತ, ಶಬನಮ ಸೇ ಭಿಗೋ ದೇತೀ ಹೈ ಚಹರಾ-ಚಹರಾ
ದಿನ ಚಲಾ ಆತಾ ಹೈ ಆಂಖೋಂ ಮೇಂ ಶರಾರೇ ಲೇಕರ

ಏಕ ದಿನ ಉಸನೇ ಮುಝೇ ಪಾಕ ನಜರ ಸೇ ಚೂಮಾ
ಉಮ್ರ ಭರ ಚಲನಾ ಪಡಾ ಮುಝಕೋ ಸಹಾರೇ ಲೇಕರ।
( 1- ನತಮಸ್ತಕ )


ಪಾಂಚ

ತುಮ ಸೋಚ ರಹೇ ಹೋ ಬಸ, ಬಾದಲ ಕೀ ಉಡಾನೋಂ ತಕ
ಮೇರೀ ತೋ ನಿಗಾಹೇಂ ಹೈಂ, ಸೂರಜ ಕೇ ಠಿಕಾನೋಂ ತಕ

ಟೂಟೇ ಹುಏ ಖ್ವಾಬೋಂ ಕೀ ಇಕ ಲಮ್ಬೀ ಕಹಾನೀ ಹೈ
ಶೀಶೇ ಕೀ ಹವೇಲೀ ಸೇ, ಪತ್ಥರ ಕೇ ಮಕಾನೋಂ ತಕ

ದಿಲ ಆಮ ನಹೀಂ ಕರತಾ, ಏಹಸಾಸ ಕೀ ಖುಶಬೂ ಕೋ
ಬೇಕಾರ ಹೀ ಲಾಯೇ ಹಮ ಚಾಹತ ಕೋ ಜುಬಾನೋಂ ತಕ

ಲೋಬಾನ ಕಾ ಸೌಂಧಾಪನ, ಚಂದನ ಕೀ ಮಹಕ ಮೇಂ ಹೈ
ಮಂದಿರ ಕಾ ತರನ್ನುಮ ಹೈ, ಮಸ್ಜಿದ ಕೀ ಅಜಾನೋಂ ತಕ

ಇಕ ಐಸೀ ಅದಾಲತ ಹೈ, ಜೋ ರೂಹ ಪರಖತೀ ಹೈ
ಮಹದೂದ ನಹೀಂ ರಹತೀ ವೋ ಸಿರ್ಫ ಬಯಾನೋಂ ತಕ

ಹರ ವಕ್ತ ಫಿಜಾಓಂ ಮೇಂ, ಮಹಸೂಸ ಕರೋಗೇ ತುಮ
ಮೈಂ ಪ್ಯಾರ ಕೀ ಖುಶಬೂ ಹೂಂ, ಮಹಕೂಂಗಾ ಜಮಾನೋಂ ತಕ।


ಛಹ

ಅಬ ತೋ ಖುಶೀ ಕೇ ನಾಮ ಪೇ ಕುಛ ಭೀ ನಹೀಂ ರಹಾ
ಆಸೂದಗೀ¹ ಕೇ ನಾಮ ಪೇ ಕುಛ ಭೀ ನಹೀ ರಹಾ

ಸಬ ಲೋಗ ಜೀ ರಹೇ ಹೈಂ ಮಶೀನೋಂ ಕೇ ದೌರ ಮೇಂ
ಅಬ ಆದಮೀ ಕೇ ನಾಮ ಪೇ ಕುಛ ಭೀ ನಹೀಂ ರಹಾ

ಆಈ ಥೀ ಬಾಢ ಗಾಂವ ಮೇಂ, ಕ್ಯಾ-ಕ್ಯಾ ನ ಲೇ ಗಈ
ಅಬ ತೋ ಕಿಸೀ ಕೇ ನಾಮ ಪೇ ಕುಛ ಭೀ ನಹೀಂ ರಹಾ

ಘರ ಕೇ ಬುಜುರ್ಗ ಲೋಗೋಂ ಕೀ ಆಂಖೇಂ ಹೀ ಬುಝ ಗಈಂ
ಅಬ ರೌಶನೀ ಕೇ ನಾಮ ಪೇ ಕುಛ ಭೀ ನಹೀಂ ರಹಾ

ಆಏ ಥೇ ಮೀರ ಖ್ವಾಬ ಮೇಂ ಕಲ ಡಾಂಟಕರ ಗಏ-
‘ಕ್ಯಾ ಶಾಯರೀ ಕೇ ನಾಮ ಪೇ ಕುಛ ಭೀ ನಹೀಂ ರಹಾ?’
(1-ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಂ )

ಸಾತ

ಬೂಢಾ-ಟಪರಾ, ಟೂಟಾ ಛಪ್ಪರ ಔರ ಉಸ ಪರ ಬರಸಾತೇಂ, ಸಚ
ಉಸನೇ ಕೈಸೇ ಕಾಟೀ ಹೋಂಗೀ, ಲಮ್ಬೀ-ಲಮ್ಬೀ ರಾತೇಂ, ಸಚ

ಲಫ್ಜೋಂ ಕೀ ದುನಿಯಾದಾರೀ ಮೇಂ ಆಂಖೋಂ ಕೀ ಸಚ್ಚಾಈ ಕ್ಯಾ ?
ಮೇರೇ ಸಚ್ಚೇ ಮೋತೀ ಝೂಠೇ, ಉಸಕೀ ಝೂಠೀ ಬಾತೇಂ, ಸಚ

ಕಚ್ಚೇ-ರಿಶ್ತೇ, ಬಾಸೀ-ಚಾಹತ ಔರ ಅಧೂರಾ-ಅಪನಾಪನ
ಮೇರೇ ಹಿಸ್ಸೇ ಮೇಂ ಆಈಂ ಹೈಂ ಐಸೀ ಹೀ ಸೌಗಾತೇಂ, ಸಚ

ಜಾನೇಂ ಕ್ಯೋಂ ಮೇರೀ ನೀಂದೋಂ ಕೇ ಹಾಥ ನಹೀಂ ಪೀಲೇ ಹೋತೇ
ಪಲಕೋಂ ಸೇ ಹೀ ಲೌಟ ಗಈ ಹೈಂ ಸಪನೋಂ ಕೀ ಬಾರಾತೇಂ, ಸಚ

ಧೋಕಾ ಖೂಬ ದಿಯಾ ಹೈ ಖುದ ಕೋ ಝೂಠೇ-ಮೂಠೇ ಕಿಸ್ಸೋಂ ಸೇ
ಯಾದ ಮಗರ ಅಬ ಕರನೇ ಬೈಠೇ, ಯಾದ ಆಈ ಹೈಂ ಬಾತೇಂ ಸಚ।


ಆಠ

ಮುದ್ದತೋಂ ಖುದ ಕೀ ಕುಛ ಖಬರ ನ ಲಗೇ
ಕೋಈ ಅಚ್ಛಾ ಭೀ ಇಸ ಕದರ ನ ಲಗೇ

ವೋ ಮೇರಾ ದೋಸ್ತ ಭೀ ಹೈ ದುಶ್ಮನ ಭೀ
ಬದ್ದುಆ ದೂಂ ಉಸೇ ಮಗರ ನ ಲಗೇ

ಮೈಂ ಉಸೇ ಪೂಜತಾ ತೋ ಹೂಂ ಲೇಕಿನ
ಚಾಹತಾ ಹೂಂ ಉಸೇ ಖಬರ ನ ಲಗೇ

ರಾಸ್ತೇ ಮೇಂ ಬಹುತ ಹೈ ಸನ್ನಾಟಾ
ಮೇರೇ ಮಹಬೂಬ ತುಝಕೋ ಡರ ನ ಲಗೇ

ಬಸ ತುಝೇ ಇಸ ನಜರ ಸೇ ದೇಖಾ ಹೈ
ಜಿಸ ನಜರ ಸೇ ತುಝೇ ನಜರ ನ ಲಗೇ।


ನೌ

ಜರಾ ಪಾನೇ ಕೀ ಚಾಹತ ಮೇಂ, ಬಹುತ ಕುಛ ಛೂಟ ಜಾತಾ ಹೈ
ನದೀ ಕಾ ಸಾಥ ದೇತಾ ಹೂಂ, ಸಮಂದರ ರೂಠ ಜಾತಾ ಹೈ

ಅಜಬ ಶೈ ಹೈಂ ಯೇ ರಿಶ್ತೇ ಭೀ ಬಹುತ ಮಜಬೂತ ಲಗತೇ ಹೈಂ
ಜರಾ ಸೀ ಭೂಲ ಸೇ ಲೇಕಿನ, ಭರೋಸಾ ಟೂಟ ಜಾತಾ ಹೈ

ತರಾಜೂ ಕೇ ಯೇ ದೋ ಪಲಡೇ ಕಭೀ ಯಕಸಾಂ¹ ನಹೀಂ ಹೋತೇ
ಜೋ ಹಿಮ್ಮತ ಸಾಥ ದೇತೀ ಹೈ, ಮುಕದ್ದರ ರೂಠ ಜಾತಾ ಹೈ

ಗನೀಮತ ಹೈ ನಗರ ವಾಲೋ, ಲುಟೇರೋಂ ಸೇ ಲುಟೇ ಹೋ ತುಮ
ಹಮೇಂ ತೋ ಗಾಂವ ಮೇಂ ಅಕ್ಸರ ದರೋಗಾ ಲೂಟ ಜಾತಾ ಹೈ

ಗಿಲೇ-ಶಿಕವೇ, ಗಿಲೇ-ಶಿಕವೇ, ಗಿಲೇ-ಶಿಕವೇ, ಗಿಲೇ-ಶಿಕವೇ,
ಕಭೀ ಮೈಂ ರೂಠ ಜಾತಾ ಹೂಂ, ಕಭೀ ವೋ ರೂಠ ಜಾತಾ ಹೈ

ಬ-ಮುಶ್ಕಿಲ ಹಮ ಮುಹಬ್ಬತ ಕೇ ದಫೀನೇ² ಖೋಜ ಪಾತೇ ಹೈಂ
ಮಗರ ಹರ ಬಾರ ಯೇ ದೌಲತ, ಸಿಕಂದರ ಲೂಟ ಜಾತಾ ಹೈ।
(1-ಬರಾಬರ, 2- ಗಡಾ ಹುಆ ಧನ,ಖಜಾನಾ)

ದಸ

ಲೇ ಗಯಾ ದಿಲ ಮೇಂ ದಬಾ ಕರ ರಾಜ ಕೋಈ
ಪಾನಿಯೋಂ ಪರ ಲಿಖ ಗಯಾ ಆವಾಜ ಕೋಈ

ಬಾಂಧ ಕರ ಮೇರೇ ಪರೋಂ ಮೇಂ ಮುಶ್ಕಿಲೇಂ
ಹೌಸಲೋಂ ಕೋ ದೇ ಗಯಾ ಪರವಾಜ ಕೋಈ

ನಾಮ ಸೇ ಜಿಸಕೇ ಮೇರೀ ಪಹಚಾನ ಹೈ
ಮುಝಮೇಂ ಉಸ ಜೈಸಾ ಭೀ ಹೋ ಅಂದಾಜ ಕೋಈ

ಜಿಸಕಾ ತಾರಾ ಥಾ ವೋ ಆಂಖೇಂ ಸೋ ಗಈಂ
ಅಬ ನಹೀಂ ಕರತಾ ಮುಝಪೇ ನಾಜ ಕೋಈ

ರೋಜ ಉಸಕೋ ಖುದ ಕೇ ಅಂದರ ಖೋಜನಾ
ರೋಜ ಆನಾ ದಿಲ ಸೇ ಇಕ ಆವಾಜ ಕೋಈ।
00

ಆಲೋಕ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ
30 ದಿಸಂಬರ 1971 ಕೋ ಶಾಜಾಪುರ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮೇಂ ಜನ್ಮ।
ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಹಿಂದೀ ತಕ ಶಿಕ್ಷಾ।
ಶಾಯರೀ, ಕಥಾ-ಲೇಖನ ಔರ ಸಮೀಕ್ಷಾತ್ಮಕ ಲೇಖನ।
ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೀ ಸಭೀ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪತ್ರಿಕಾಓಂ ಮೇಂ ರಚನಾಏಂ ಪ್ರಕಾಶಿತ।
ಕಈ ಸಂಕಲನೋಂ ಔರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ-ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶೇಷಾಂಕೋಂ ಮೇಂ ರಚನಾಏಂ ಪ್ರಕಾಶಿತ।

ಉರ್ದೂ ಕೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಾಯರೋಂ ಕೀ ಕಾವ್ಯ-ಪುಸ್ತಕೋಂ ಕಾ ಸಮ್ಪಾದನ।
‘ಅಕ್ಷರಪರ್ವ’ ಮಾಸಿಕ ಕೇ ವಿಶೇಷಾಂಕ 2000 ಔರ 2002 ಕಾ ಅತಿಥಿ-ಸಮ್ಪಾದನ।

ಫಿಲ್ಮ ಔರ ಟೀ ವೀ ಕೇ ಲಿಏ ಗೀತ ಔರ ಕಥಾ ಲೇಖನ।
ಮಶಹೂರ ಗಾಯಕೋಂ ದ್ವಾರಾ ಗೀತ ಔರ ಗಜಲ ಗಾಯನ।
ದೇಶ ವ ವಿದೇಶ ಕೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕವಿ-ಸಮ್ಮೇಲನೋಂ ಔರ ಮುಶಾಯರೋಂ ಮೇಂ ಶಿರಕತ।

ಗಜಲ ಕೇ ಲಿಏ ವರ್ಷ 2002 ಕಾ ‘ಅಭಿನವ ಶಬ್ದ ಶಿಲ್ಪೀ ಸಮ್ಮಾನ’।

ದಿಲ್ಲೀ ಮೇಂ ಟೀ ವೀ ಪತ್ರಕಾರಿತಾ, ನ್ಯೂಜ ಚೈನಲ ‘ಆಜ ತಕ’ ಮೇಂ ಪ್ರೋಡ್ಯೂಸರ।
ಸ್ಥಾಯೀ ನಿವಾಸ : 73, ರಾಮದ್ವಾರಾ, ವಿದಿಶಾ (ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ)
ವರ್ತಮಾನ ಪತಾ : ವೀ-90, ಸೇಕ್ಟರ-12, ನೋಏಡಾ-201301(ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ)

ಫೋನ : 098990 33337
ಈ ಮೇಲ : aalokansh@yahoo.com
Aalok.shrivastav@aajtak.com

ಶುಭಕಾಮನಾಏಂ !

"ವಾಟಿಕಾ" ಕೇ ಸಭೀ ಪಾಠಕೋಂ ಕೋ

ಕ್ರಿಸಮಸ ಔರ ನವ ವರ್ಷ 2009 ಕೀ

ಹಾರ್ದಿಕ ಶುಭಕಾಮನಾಏಂ !